مناظره حیوانات با حکما
(١)
شرح حال مصنف
١ ص
(٢)
مقدمه مؤلف
١٣ ص
(٣)
در فضیلت و شرف انسان برجمیع حیوانات
١٥ ص
(٤)
فصل اول در آغاز مناظره
١٦ ص
(٥)
فصل دوم در جمع آمدن حیوانات و مشورت کردن با یکدیگر
١٩ ص
(٦)
فصل سوم در سخن گفتن حیوانات با یکدیگر و خبر یافتن از ملک جنیان
٢٤ ص
(٧)
سرگذشت یوز
٢٦ ص
(٨)
سرگذشت طوطی
٢٧ ص
(٩)
سرگذشت باز
٢٨ ص
(١٠)
سرگذشت ماهی
٢٩ ص
(١١)
سرگذشت مار
٣٠ ص
(١٢)
سرگذشت زنبور عسل
٣٣ ص
(١٣)
فصل چهارم در تدبیر کردن حیوانات و رسول فرستادن به حضرت ملک جنیان
٣٥ ص
(١٤)
فصل پنجم در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات
٣٨ ص
(١٥)
فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان
٤٤ ص
(١٦)
فصل هفتم در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان
٥١ ص
(١٧)
فصل هشتم در مناظره شتر با حکیم حجاز
٥٣ ص
(١٨)
فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام
٦١ ص
(١٩)
فصل دهم در مناظره روباه با حکیم ترک
٦٥ ص
(٢٠)
فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم
٧١ ص
(٢١)
فصل دوازدهم در مناظره کشف با حکیم عراق
٧٥ ص
(٢٢)
فصل سیزدهم در مناظره طاوس با حکیم هند
٨١ ص
(٢٣)
فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان
٨٥ ص
(٢٤)
خاتمه در تعلیقات و لغات مشکل
٩٥ ص

مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ٦٣ - فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام

فصل هفتم

در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان

چون خبر آمدن حیوانات به درگاه ملک دادبخش رسید، از ندمای خاص یکی را که در محل قرب اختصاص یافته بود، به نزد حاکم شرع فرستاد و آن حاکم مردی بود از آل ذوالقرنین، با قوّت و شوکت تمام و صلابت و مهابت عظیم در عهد خلفای راشدین ایمان آورده، و از ائمه تابعین علم آموخته، در تنفیذ امور شرعی به غایت ماهر بود و در تمشیت احکام قادر و قاهر.

چون خبر رسول را بشنید، به تعظیم و تعجیل تمام استقبال کرد و رسول بر سنّت اصحاب چنانچه شرط عزّت بود:

شعر


زمین بوس کرد از تواضع نخست
بیان کرد با شاه خسرو نژاد


پس آنگه پیام ملک را درست
بگفت ای جهاندار با عدل و داد

جماعتی، حیوانات مکر محضری کرده‌اند و از جور بنی‌آدم مظلمه به حضرت ملک جنّیان آورده و مقصود از شکایت و مضمون حکایت آن است که می‌گویند: ما را به وجه شرع و معاملت، نه از جهت دعوی و مخاصمت، با طایفه مردم ماجرایی است که جز بحجّت قطعی و برهان ضروری به آخر نخواهد رسید، از جمیع حیوانات برّی و بحری و اهلی و وحشی. هر گروهی که بودند، حَکمی را به اتفاق عدول و ثقات و علما و قضات خود به این مناظره فرستاده‌اند و ملک جنّیان، دادبخش بن فیروز را در این معنی حاکم ساخته‌اند. صورت حال اینکه عرضه افتاد.

چون حکایت او به فهم همگان برسید، اکابر و صدور شهر بر در ایوان شاه جمع آمدند و ایشان نیز به اتفاق یکدیگر هفت حکیم را از هفت اقلیم که در آنجا ساکن بودند،