فصل چهاردهم

در مناظره همای با حکیم خراسان

نظم

نفیر[١] حیوانات به عیوق[٢] رسید و شکایت بنی‌آدم از سر گرفتند و هر یک به نوعی قصه درد خود به اصطلاحی که داشتند، ادا می‌کردند.

ملک بر قرار گذشته فریاد آن چند سرگذشته را بشنید. اجازت داد تا همه حاضر شوند.

روی به جماعت مردم کرد و گفت: چند روز شد که حیوانات با شما مناظره می‌کنند و به حجّت و برهان و تقریر مباحث خود را به تحقیق می‌رسانند و الزام[٣] از جانب شما معاینه می‌شود.

امروز یا دلیل قاطع برای این مسأله می آورید، یا ترک تصرف حیوانات و قتل و ضرب ایشان می‌کنید.

چون صورت حال همه را معلوم شد، به حکم حدیث صاحب شرع «انصر اخاک ظالماً أو مظلوماً»[٤] بر ما واجب است که ایشان را معاونت نماییم و جور و ستم شما را از سر ایشان کم کنیم و در نصرت ظالم و مظلوم جهد بلیغ و سعی تمام به جا آوریم.

[١] . بوق، شیپور. بانگ بلند، ناله و زاری. فرهنگ فارسی معین

[٢] . ستاره ای است کوچک و روشن سرخ رنگ، بطرف راست کهکشان که پیرو ثریا باشد،نماد فاصله و دوری . لغت نامه دهخدا

[٣] . وادار کردن، به عهده کسی قرار دادن

[٤] . مواعظ العددیه و نهج الفصاحه(عن أنس، قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله:" انصُرْ أخاکَ ظالماً أو مظلوماً "، فقال رجلٌ: یا رسول الله أنصُرهُ مظلوماً، فکیف أنصره ظالماً؟ قال:" تمنعُه من الظُّلمِ، فَذاکَ نَصرُکَ إیَّاه