ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٠٤ - ارتباط مؤثّر با فرزند چرا نه؟؟!!
ارتباط مؤثّر با فرزند ... چرا نه؟؟!!
سهيلا صلاحى اصفهانى
ارتباط مؤثّر رابطه كلامى و غيركلامى بين دو يا چند نفر است كه طى آن افراد مىتوانند عقايد، خواستهها، نيازها و هيجانات خود را بيان نموده و به نوعى احساس رضايت دست يابند.
همه آنان كه طعم شيرين پدر يا مادر بودن را چشيدهاند، خواسته و نا خواسته به دنبال آنند كه بتوانند با فرزندان خود ارتباطى مؤثّر برقرار كنند. ارتباطى كه در آن، ضمن حفظ جايگاه و نقش خود، صميميت و رفاقت نيز حاكم باشد و از بودن با يكديگر لذّت و سرور نصيبشان گردد.
در اين نوشته به برخى از عواملى كه مىتواند مانع برقرارى چنين ارتباطى شود و فاصله ميان والدين و فرزندان را بيشتر مىكند، اشاره مىشود. باشد كه با پرهيز از اين علل، گامى مؤثّر در جهت تربيت فرزندان دلبندمان برداريم.
١. قضاوت كردن: شايد داستان كوتاه دختر بچّه و سيبهايش را خوانده باشيد، دختر كوچك دوتا سيب در دست داشت. دراين موقع، مادرش وارد اتاق شد و چشمش به دو دست او افتاد. گفت: يكى از سيبهايت را به من مىدهى؟ دخترك نگاهى خيره به مادرش انداخت و نگاهى به سيبهايى كه دستش بود. اندكى انديشيد. سپس يك گاز بر اين سيب زد و گازى بر سيب ديگر. لبخند روى لبان مادرش خشك شد. چهرهاش نشان مىداد كه چقدر از دختر نااميد شده است. امّا دخترك لحظهاى بعد يكى از سيبهاى گاز زده را به طرف مادر گرفت و گفت: بيا مامان اين سيب شيرينتر است. مادر ماتش برد ... چه انديشهاى به ذهنش آمده بود و دخترك در چه انديشهاى بود!!!
چه خوب است از قضاوت كردن و به ويژه قضاوت عجولانه داشتن در مورد فرزندانمان پرهيز كنيم و به آنان فرصتى براى توضيح رفتارشان بدهيم.
خداوند در «سوره حجرات، آيه ١٢» قضاوت بر اساس ظنّ و گمان را ممنوع كرده و چنين مىفرمايد:
«ياأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُوا ...؛
اى اهل ايمان! از بسيارى پندارها در حقّ يكديگر اجتناب كنيد كه برخى ظنّ و پندارها گناه است و هرگز تجسّس نكنيد ....»
ناگفته نماند كه در آموزههاى دينى از «قضاوت» به عنوان امرى بسيار حسّاس و مهم ياد شده است و شرايط خاصّى دارد.
پيامبر خدا (ص) فرمودند:
«هر كه به داورى كردن ميان مسلمانان مبتلا شود، بايد در نگاهها و اشاره كردنها و جاى نشستن و نحوه نشستن خود نسبت به آنها به يكسان رفتار كند.»[١]
امام على (ع) فرمودند:
«در مجلس قضاوت با كسى در گوشى صحبت مكن و اگر عصبانى شدى، برخيز و در حال خشم هرگز داورى مكن.»[٢]
امام صادق (ع) فرمودند:
«از داورى كردن بپرهيزيد؛ زيرا (منصب) داورى در حقيقت از آنِ