ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٩٧ - تروريسم مافيايى دارو
تروريسم مافيايى دارو
حجم كلّ تجارت جهانى دارو در سال ٢٠٠٥ م. معادل ٦٠٢ ميليارد دلار بود. براى سال ٢٠٠٧ م. اين رقم به ٧١٠ ميليارد دلار رسيد. با نگاهى به گزارشهاى موجود، ميزان فروش جهانى دارو در سال ١٩٩٨ م. را ٣٠٩ ميليارد دلار مىيابيم.
صنعت داروسازى در سال ٢٠٠٨ م. از بين ٥٢ صنعت سودآور جهان، رتبه سوم را به خود اختصاص داد و در سال ٢٠١٢ م. نيز بزرگترين شركت دارويى جهان، چيزى نزديك به ١٢٠ ميليارد دلار درآمد داشته است. اين ميزان رشد، حاكى از آن است كه تجارت دارو به دلايل گوناگون، رو به گسترش بوده و هم اكنون سرانه مصرف دارو در جهان، به رقمى نزديك به ١٠٠ دلار رسيده است.
واضح است كه اين رقم كلان چيزى نيست كه قدرتهاى مالى جهانى به راحتى از كنار آن بگذرند. سود سرشار و انحصارى موجود در اين صنعت، منجر به شكلگيرى مافياى جهانى دارو شده است كه به انحاى مختلف، سعى در افزايش سودآورى اين صنعت به نفع كارتلهاى بزرگ خود دارد. از نظر سودآورى، صنعت داروسازى در ميان ليست ٥٠٠ شركت برتر جهانى «فورچون»، در رتبه اوّل قرار گرفته است. ١٨% درآمد اين صنعت را سود تشكيل مىدهد كه از اين نظر خيلى بالاتر از شركتهاى گوناگون مالى است كه سودشان ١١% درآمدشان را تشكيل مىدهد.
نشريه اقتصادى «فوربس» در گزارش سال ٢٠١٢ م. خود، شركت آمريكايى «مك كسون» با فروشى نزديك به ١٢٠ ميليارد دلار را بزرگترين شركت صنايع دارويى جهان اعلام كرد و سه شركت آمريكايى ديگر نيز به نامهاى «كاردينال هلث»، «آمريسورس برگن» و «پيفايزر» را در ردههاى بعدى معرفى نمود. آمريكا با ١٣ شركت، داراى بزرگترين شركتهاى صنايع دارويى جهان بوده و ژاپن با ١٠ شركت، در ردّه دوم قرار دارد. اين غولهاى دارويى همواره سعى داشتهاند تصويرى سازنده از فعّاليتهاى خود ارائه دهند كه حاكى از خدمت آنها به بشريت بوده و ضمن سودآورى براى سهامداران خود، با درك مشكلات مربوط به بيمارىها و امور بهداشتى مردم، به فكر حلّ آنها بوده و بخشى از سود حاصل از فروش داروهاى خود را صرف تحقيق براى كشف و توليد داروهاى جديد مىكنند!
امّا با نگاهى كاوشگرانه به چرخه تحقيق، توليد، عرضه و نيز ايجاد نياز براى دارو در سطح جهانى، حقايق ديگرى در مورد اين مافياى بزرگ رخ مىنمايد. تبليغات وسيعى در مورد داروهاى مختلف انجام مىگيرد و شركتهاى داروسازى بدون هيچگونه توجيه خاصّى، مدام بر قيمت داروهاى خود مىافزايند؛ براى مثال داروهاى سادهاى وجود دارند كه به ٣ برابر قيمت اروپايى آن، به مردم آمريكا فروخته مىشوند. گاهى داروهاى جديدى به بازار، عرضه و تبليغات وسيعى در مورد آنها انجام شده كه چند صباحى بعد، بىاثر بودن آنها، نقل ستونهاى انتقادى روزنامهها شده است.
ايجاد تنوّع كه استراتژى بازارهاى مد براى گسترش مصرف گرايى است، به عرصه دارو نيز راه يافته و مديريت اين تجارت توانسته است مدّت زمان متوسط معرفى داروهاى جديد به جهان را از ٧ سال به ٥ سال كاهش دهد. مادّه مخدّرى، مانند ترامادول با حقّهبازى بسيار دقيقى به اسم دارو به مردم دنيا عرضه مىشود و جوامع مختلف را دچار مشكلات مىكند و از همه مهمتر، پولشويى بينالمللى و حمايت بانكهاى معتبر بينالمللى از مافياى جهانى دارو، همچون پشتوانه مالى قابل اعتمادى براى اين تجارت عمل مىكند.