ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٠٥ - ارتباط مؤثّر با فرزند چرا نه؟؟!!
امامى است كه در قضاوت دانا باشد و در ميان مسلمانان به عدالت حكم كند؛ از آنِ پيغمبر يا وصى پيغمبر.»[١]
امام صادق (ع) فرمودند:
«زمانى كه قائم آلمحمّد (ع)، قيام كند، به حكم داوود ميان مردم داورى مىكند و نيازى به بينه (شهود و مدرك) ندارد. خداوند متعال اين حكم را به او الهام مىكند و او به علمش قضاوت مىكند.»[٢]
چه خوب است عادت كنيم قبل از اينكه درباره راه رفتن كسى قضاوت كنيم، كمى با كفشهاى او راه برويم ...
٢. اندرز دادن: اگرچه فرزندان در هر سن و سالى نياز به اندرز و نصيحتهاى والدين دارند، امّا در برخى موارد همين نصيحت گويىها مىتواند به كم رنگ شدن ارتباط آنها با يكديگر بينجامد. به ياد داشته باشيم كه:
امام على (ع) فرمودند:
«نصيحت كردن در حضور ديگران، خُرد كردن شخصيت است.»[٣]
امام حسن عسكرى (ع) نيز فرمودند:
«هر كس برادر (دينى) خود را پنهانى نصيحت كند، او را آراسته و اگر آشكارا نصيحتش نمايد ارزش او را كاسته است.»[٤]
امام سجّاد (ع) درباره حقوق متقابل نصيحت كننده و نصيحت شونده فرمودهاند:
«حقّ نصيحت خواه اين است كه به راه صحيحى كه مىدانى مىپذيرد، راهنمايىاش كنى و سخن در حدّ درك و فهم و عقلش بگويى كه هر عقلى ظرفيت مخصوص خود را دارد و روش تو بايد همراه با مهربانى و رحمت باشد.»[٥]
«حقّ نصيحت كننده اين است كه نسبت به او فروتنى كنى، دل را براى فهم نصيحتش آماده نمايى و به سخنانش گوش دهى و اگر گفتارش درست بود، خدا را شكر گويى و بپذيرى و حق شناسى كنى ....»[٦]
پيامبر اكرم (ص) چه زيبا فرمودند:
«هرگاه خداوند خير بندهاى را بخواهد، واعظى از درون او برايش قرار مىدهد كه او را به كار نيك وادارد و از كار بد باز دارد.»[٧]
دكتر عبدالعظيم كريمى در كتاب «تربيت چه چيز نيست»، به نكته ظريفى اشاره مىكند و مىنويسد:
متداولترين و رايجترين تصوّر اشتباهآميز معلّمان و مربّيان و اولياى خانواده در تربيت اين است كه انتظار داشته باشند هر آنچه را كه به كودكان مىگويند، قلباً بپذيرند؛ درحالىكه گفتن، تربيت كردن نيست. اظهار كردن واقعيتهايى كه در ذهن وجود دارد يك انگيزه طبيعى است كه شخص بزرگسال را وادار مىكند تا بخواهد ديگران هم از اين واقعيتها آگاه شوند؛ امّا اين آگاهى كه در سطح شناختى، آن هم در مرحله ناپايدار دانستن متوقّف مىشود و نمىتواند تأثير تربيتى به خود بگيرد؛ درست همانگونه كه نوازش كردن كودك تب او را درمان نمىكند، گفتن واقعيتها به او نيز نه جهل او را درمان مىكند و نه مشكلات شخصيتى و رفتارىاش را.
٣. تحقير و تمسخر كردن: تحقير، تمسخر و سرزنشهاى پى در پى