يكى از شاخصه‌هاى مهمّ مكتب تشيع، عشق و محبّت سرشار نسبت به خاندان پيامبر گرامى (ص) است. شيعيان در سراسر تاريخ پُر رنج و مصيبت خود، تنها به مدد همين عشق و محبّت در برابر دشمنان كينه‌توز خود پايدارى كردند و با پيوند قلبى و عاطفى مستحكمى كه با امامان خود داشتند، توانستند باور ولايى خود را- با وجود همه دشمنى‌ها- در طول تاريخ حفظ و به نسل‌هاى بعدى منتقل كنند.

رهبر معظّم انقلاب اسلامى در اين باره مى‌فرمايد:

اگر محبّت اهل بيت (ع) و عشق جوشان به اين عناصر الهى و ربّانى نمى‌بود، مسلّماً جريان شيعه با همه معارف مستحكم آن، در طول زمان و تاريخ، در ميان اين همه دشمنى باقى نمى‌ماند. اين عواطف را، اين شور محبّت را نبايد دست كم گرفت. يقيناً منطق در به كرسى نشاندن سخن حق تأثير زيادى دارد و بدون پشتيبانى منطق و حكمت، هيچ حقّى را نمى‌شود بر پا نگه داشت؛ امّا گسترش گرايش به حق، بقاى اين حقّ ماندگارِ در طول تاريخ اسلام، جز با محبّت، با مودّت، با پيوند قلبى و عاطفى، امكان‌پذير نبود؛ بنابراين شما ملاحظه كنيد؛ از اوّل اسلام تا امروز، پيوند فكرى و عقلانى همراه بوده است با پيوند عاطفى و قلبى.

بنابراين، براى ايجاد پيوند قلبى ميان مردم و امام (ع) بايد به گونه هوشمندانه‌اى از قالب ادبى، اعمّ از شعر و نثر بهره‌گيرى كرد؛ ولى در اين زمينه نيز اولويت‌هاى موضوعى وجود دارند كه به اجمال به آنها اشاره مى‌كنيم:

١- ٢. ويژگى‌هاى ظاهرى و خصال اخلاقى امام عصر (عج)

نويسنده ارجمند كتاب «مكيال المكارم»، در بخش چهارم كتاب خود، جمال و زيبايى حضرت مهدى (ع) را يكى از ويژگى‌هاى آن حضرت مى‌شمرد و مى‌نويسد:

بدان كه مولاى ما حضرت صاحب‌الزّمان (عج) زيباترين و خوش صورت‌ترين مردم است؛ زيرا شبيه‌ترين مردم به پيامبر اكرم (ص) است.[٢]

از بررسى روايات و مطالعه حكايت‌هاى نيك‌بختانى كه توفيق زيارت آن امام را يافته‌اند، برمى‌آيد كه قامت و رخسار نازنين امام عصر (عج) در كمال زيبايى و اعتدال بوده و سيماى مباركش، دلربا و خيره‌كننده است.

همين قامت رعنا و رخسار دلربا موجب شده است هزاران عاشق دل‌سوخته در آغاز هر صبح با زارى و التماس از خداى خود چنين بخواهند:

خداوندا! آن چهره زيبا و جمال دل‌آرا را به من بنماى و چشمان مرا با يك نظر به او روشنايى بخش.[٣]

آن حضرت، افزون بر همه زيبايى‌هاى ظاهرى، جامع همه كمالات روحى و سجاياى اخلاقى نيز هست. همين امر موجب شده كه ايشان از نظر خلق و خو، شبيه‌ترين مردم به پيامبر (ص) باشد.

از آنجا كه آشنايى بيشتر با صفات و خصال يوسف زهرا، حضرت مهدى (عج)، راهى براى شناخت مدّعيان دروغين به شمار مى‌آيد و افزون بر اين مى‌تواند موجب انس و ارتباط شيعيان با آن عزيز غايب از نظر باشد، با بهره‌گيرى از كلمات معصومان (ع) و حكايت‌هاى نقل شده از تشرّف‌يافتگان، به بررسى اين موضوع مى‌پردازيم. باشد تا به مصداق «وصف العيش، نصف العيش»، ما هم از آن جمال دل‌آرا بهره‌مند شويم.

از جابر بن عبدالله انصارى نقل شده است كه پيامبر گرامى (ص) فرمودند:

«مهدى از فرزندان من است. اسم او، اسم من و كنيه او، كنيه من است. او از نظر خَلق و خُلق، شبيه‌ترين مردم به من است.»[٤]

ابراهيم بن مهزيار نيز كه به شرف ملاقات امام مهدى (عج) رسيده است، در بيان خصال آن امام مى‌گويد:

او جوانى نورس و نورانى و سپيد پيشانى بود با ابروانى گشاده و گونه‌ها و بينى كشيده و قامتى بلند و نيكو چون شاخه سرو. گويا پيشانى‌اش ستاره‌اى درخشان بود و برگونه راستش، خالى بود كه مانند مشك و عنبر بر صفحه‌اى نقره‌اى مى‌درخشيد. بر سرش، گيسوانى پرپشت و سياه و افشان بود كه روى گوشش را پوشانده بود. سيمايى داشت كه هيچ چشمى برازنده‌تر و زيباتر و با طمأنينه‌تر و باحياتر از آن نديده است.[٥]

در بيان ويژگى‌هاى اخلاق امام مهدى (ع) نيز از امام على (ع) چنين روايت شده است.

امام على (ع) در پاسخ مردى كه از ايشان درباره نژاد و تبار

امام مهدى (عج) پرسيده بود، مى‌فرمايد:

«او از بنى‌هاشم [و] از [خاندانى است كه همواره‌] بلندترين قلّه‌ها، پر آب‌ترين درياها، مطمئن‌ترين پناهگاه‌ها و خالص‌ترين معدن‌هاى عرب [بوده‌] است. هنگامى كه مرگ شبيخون زند