از امام صادق (ع) پرسيدم كه مردم در زمان غيبت چگونه از امام غايب بهره‌مند مى‌شوند؟ آن حضرت فرمود: «همچنان كه از خورشيد، هنگامى كه در پشت ابرهاست، بهره‌مند مى‌گردند».[١]

احاديث و روايات از پيامبر اكرم و ائمه (ع) در جواب و پاسخ اين‌گونه پرسش‌ها فراوان است كه ذكر آن در اين مختصر نمى‌گنجد؛ ليكن از باب نمونه به عنوان تيمّن و تبرّك، حديثى را از امام سجّاد (ع) كه بيانگر پاره‌اى از بركات وجودى امام (ع) است، ذكر مى‌كنيم:

سليمان از امام صادق (ع) و آن حضرت از پدر بزرگوارش امام باقر (ع) و آن حضرت از امام زين العابدين (ع) نقل مى‌كند كه حضرتش فرمودند:

«و ما (اهل بيت پيامبر (ص)) پيشوايان امّت اسلام، حجّت‌هاى خدا بر جهانيان، آقاى اهل ايمان، پيشواى روسفيدان و سرپرست مؤمنانيم. ما امان براى اهل زمين هستيم؛ همچنان كه ستارگان امان براى اهل آسمانند. ما كسانى هستيم كه خدا به واسطه ما آسمان را بر فراز زمين نگه داشت و اهل زمين را از هلاكت نجات بخشيده است. به واسطه ما باران مى‌بارد و رحمت خدا منتشر مى‌شود و زمين بركاتش را بيرون مى‌آورد و اگر نبود در هر عصر و زمانى امامى از ما اهل بيت در زمين، زمين اهلش را فرو مى‌برد و هلاك مى‌كرد.»

سپس فرمودند: «از هنگام خلقت آدم تا قيامت، زمين ازحجّت خدا خالى نبوده و نخواهد بود؛ خواه حجّتش در ميان مردم آشكار و معروف باشد يا غايب و ناپيدا، خدا در زمين عبادت نمى‌گرديد».

مفادّ بيان امام (ع) در اين حديث، سه بخش است:

بخش اوّل: در موقعيت ائمه (ع) از جهت مقام ومنصب الهى آنهاست كه پيشوايان راستين اسلام پس از پيامبر گرامى (ص) حجّت‌هاى خدا بر تمام عالميان و سيد و آقاى اهل ايمان هستند كه به فرمان خداى سبحان به وسيله پيامبر اكرم (ص) به جامعه اسلامى معرفى گرديده و براى هدايت و رهبرى همه انسان‌ها در تمامى قرون و اعصار تعيين گشته‌اند.

در بخش دوم از فرمايش امام سجّاد (ع) پاره‌اى از بركات وجودى ائمه اطهار (ع) بيان شده است كه اختصاص به زمان حضور امام (ع) ندارد؛ زيرا آثار و بركات آن حضرت چنان گسترده است كه شامل زمان حضور و غيبت مى‌شود.

در بخش سوم از فرمايش امام سجّاد (ع)، به چند نكته اساسى اشاره شده است:

الف) اگر امامى از اهل بيت پيامبر (ص) در زمين نباشد، زمين اهلش را نابود مى‌كند؛

ب) اينكه خالى نبودن زمين از حجّت خدا، يك سنّت الهى است كه از زمان حضرت آدم (ع) تا قيامت جريان دارد؛

ج) اينكه عبادت خدا در زمين، بستگى به وجود حجّت خدا دارد؛

د) دركلام حضرت به بهره‌مند شدن مردم از وجود امام (ع) در ايام غيبت تصريح شده است.