همه فقهاى شيعه به عنوان يك اصل مسلّم بر اين موضوع تصريح كرده‌اند كه تكاليف شرعى به استثناى چند مورد محدود كه آن هم محلّ اختلاف است، در زمان غيبت امام مهدى (ع) استمرار دارد و هيچ حكمى از احكام اسلام در اين دوران تعطيل نمى‌شود.[١] از همين روست كه فقهاى بزرگوارى چون امام خمينى (ره) امر به معروف و نهى از منكر و تلاش براى اصلاح جامعه در عصر غيبت را تكليف همه شيعيان دانسته و معتقدند كه هر كس در حدّ توان خود در اين زمينه مسئول است.

از نظر اين دسته از فقيهان، دامنه اين تكليف شرعى تا حدّى گسترش دارد كه حتّى تلاش براى تشكيل حكومت در دوران غيبت را هم توجيه مى‌كند.[٢]

امامان معصوم (ع) در روايات متعدّدى، پس از پيش‌بينى دوران غيبت آخرين حجّت الهى، مردم را به تمسّك به دين خود و پايدارى بر احكام و باورهايى كه از امامان پيشين آموخته‌اند، فرا خوانده‌اند كه به تعدادى از آنها در كتاب ارزشمند منتخب الأثر اشاره شده است.[٣]

در يكى از اين روايات، امام صادق (ع) در اين باره مى‌فرمايد:

«براى صاحب اين امر غيبتى است، پس بايد بنده پرهيزكارى پيشه كند و به دين خود تمسّك جويد.»[٤]

در روايت ديگرى كه زراره از آن حضرت نقل كرده است، در اين زمينه چنين مى‌خوانيم:

«زمانى براى مردم پيش مى‌آيد كه امامشان از ديده‌هاى آنها پنهان مى‌شود.» پس به آن حضرت گفتم: مردم در آن زمان چه خواهند كرد؟ فرمود: «به همان امرى كه بر آن هستند، تمسّك مى‌جويند تا امام غايب بر آنها آشكار شود.»[٥]

١٠- ١. افزايش فتنه‌ها و بلايا در آخرالزّمان‌

بر اساس روايات فراوانى كه از پيامبر اعظم (ص) و امامان معصوم (ع) نقل شده است، در آخرالزّمان فتنه‌ها، آشوب‌ها و بلاياى طبيعى به اوج خود مى‌رسد. جنگ‌هاى خانمان‌سوز، كشتارهاى گسترده، زلزله‌هاى پى در پى، سيل‌هاى ويرانگر، بيمارى‌هاى كشنده، قحطى، خشكسالى و گرانى كالاها، كم‌رنگ شدن اعتقادات دينى مردم، از هم پاشيدگى خانواده‌ها و ... بخشى از رويدادهاى آخرالزّمان هستند.

مهم‌ترين نكته‌اى كه در روايات آخرالزّمان بر آن تأكيد شده است، ضرورت در امان نگه داشتن خود از فتنه‌ها و آشوب‌هاى اين دوران و تلاش براى حفظ ايمان و اعتقاد خود تا رسيدن به دوران ظهور است.