ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨٠ - دوستى اهل بيت (ع) در قرآن كريم
دوستى اهل بيت (ع)
على اصغر رضوانى
در «قرآن» و روايات اسلامى- اعمّ از شيعى و سنّى- بر مودّت و محبّت اهل بيت پيامبر (ص) تأكيد فراوان شده است و اين تنها بدان جهت نيست كه آنان ذريه پيامبر (ص) و از نسل اويند؛ بلكه از آن جهت است كه آنان داراى فضايل و كمالات و به عبارت ديگر جامع همه صفات كمال و جمالند. به تعبير دقيقتر، مظهر صفات جمال و جلال الهىاند؛ بنابراين در حقيقت، دوست داشتن آنان با آن جامعيت، محبّت به خوبىهايى است كه در آنان به نحو كامل تجلّى نموده و منبع همه اين خوبىها خداوند متعال است. پس در حقيقت محبّت و اظهار عشق و ارادات قلبى به اهل بيت (ع) محبّت و اظهار ارادت به خداوند متعال است و از آنجا كه محبّت، نيرويى است كه انسان را به سوى محبوب سوق مىدهد، پس از جنبه تربيتى، محبّت به خوبان، انسان را به خوبىها سوق مىدهد.
اهل بيت چه كسانى هستند؟
با مراجعه به كتابهاى لغت و اصطلاح علما و نيز كتابهاى حديث پى مىبريم كه مراد از اهل بيت پيامبر (ص) افراد خاصّى هستند و اهل بيت (ع) شامل تمام وابستگان نسبى و سببى انسان نمىشود:
الف) اهل بيت در لغت و عرف
ابن منظور از افريقى در «لسان العرب» مىگويد:
اهل انسان نزديكترين مردم است به انسان و كسانى كه آنان را به نسب يا دين جمع مىكنند.[١]
ب) اهل بيت در قرآن و سنّت
در قرآن و روايات اهل بيت پيامبر (ص) در مورد افراد خاصّى به كار رفته كه همان رسول خدا (ص)، على، فاطمه زهرا، حسن و حسين (ع) است و بقيه ذريه پاك نيز به آنان ملحقند، كه همان نه امام معصوم از فرزندان امام حسين (ع) هستند.
امّ سلمه مىگويد:
هنگامى كه آيه «إِنَّمايُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» بر پيامبر (ص) نازل شد، على و فاطمه و حسن و حسين (ع) را احضار كرده و فرمود: «اينان اهل بيت منند.»[٢] امّا حسين (ع) فرمود: «انا اهل بيت النبوّة؛[٣] ما اهل بيت نبوّتيم.»
مسلم به سند خود از عايشه نقل مىكند:
هنگام صبح پيامبر (ص) از منزل خارج شد؛ در حالى كه بر دوش او پارچهاى بافته شده از موى سياه بود، حسن بن على بر او وارد شد، او را داخل آن كساء نمود. آنگاه حسين (ع) وارد شد. او را نيز داخل آن كرد. سپس فاطمه (س) آمد. او را نيز داخل كساء كرد، بعد على (ع) وارد شد، او را نيز داخل نمود. پس اين آيه را قرائت نمود: «إِنَّمايُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً.»[٤] احمد بن حنبل مىگويد:
هنگامى كه «آيه مباهله» بر پيامبر (ص) نازل شد، آن حضرت، على و فاطمه و حسن و حسين (ع) را خواست. آنگاه عرض كرد: «بار خدايا! اينان اهل بيت من هستند.»[٥]
دوستى اهل بيت (ع) در قرآن كريم
خداوند متعال در قرآن كريم مىفرمايد: «قُلْلا