ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٣ - سفر به بحرين
شهادت مظلومانه حضرت اباعبدالله الحسين (ع) و ياران باوفايش در بحرين شور و حال خاصّى دارد. از ابتداى محرّم، تمامى حسينيهها يكپارچه سياهپوش مىشود و شعارهاى عاشورايى و پرچمهاى سياه در خارج از محدوده اين مكانها نيز نصب مىگردد روزها و شبهاى هفتم، هشتم، نهم و دهم محرّم مراسم سينهزنى و زنجيرزنى برگزار مىشود. مراسم تعزيهخوانى نيز هنوز در مناطقى از بحرين رواج دارد. پيشاپيش دستههاى سينهزنى پرچمهاى سياه و شعارهاى عاشورا و بعضاً اسبهاى سياهپوش به عنوان نمادى از ذوالجناح امام به حركت در مىآيند. بعضى از دستههاى سينهزنى به نواختن سنج، طبل و شيپورزنى اقدام مىكنند.
اطعام عمومى و توزيع شربت در اين چند روز به صورت گستردهاى صورت مىگيرد. قاطبه شيعيان در عزادارىها حضورى فعّال دارند. عجمى يا افراد ايرانى الاصل در حسينيههاى خود به سبك ايرانى و با زبان فارسى سوگوارى مىكنند كه از جلوههاى بارز آن سينهزنى است. شيعيان هندى و پاكستانى نيز جداگانه مراسم عزادارى دارند كه از سنّتهاى ويژه خودشان پيروى مىكنند و دستههاى سينهزنى آنان در ادامه دستههاى سينهزن بحرينى حركت مىكنند. حسينيهها غالباً در تمام ماههاى محرّم و صفر فعّالند و در آنها روضهخوانى هم صورت مىگيرد. روزهاى تاسوعا و عاشورا تعطيل رسمى است. اگرچه دولت بحرين ممانعتى براى اقامه مراسم عاشورا ايجاد نكرده؛ ولى در چند سال اخير به دليل تأثيرپذيرى شيعيان از حماسه عاشورا و افزايش انگيزه و تحرّك آنان براى حضور در فعّاليتهاى سياسى و اجتماعى، ظلمستيز و عدالتخواهى، نيروهاى امنيتى و انتظامى به مراسم محرّم حسّاس گرديده و شديداً دستههاى عزادار را كنترل مىكنند كه مبادا شور حسينى، منجر به حماسههايى گردد و بساط استبدادى آنان را برچيند.
برادران اهل سنّت بحرين مزاحمت و مخالفتى با برگزارى اين نمايش پرشكوه شيعه ندارند؛ بلكه با آنها رفتارى احترامآميز دارند. حماسه حسينى در سنوات اخير در بحرين ابعاد وسيعتر و معنادارترى يافته و مردم، خصوصاً نسل جوان، از مدرسه عاشورا درس مقاومت، فداكارى و حماسه فرا مىگيرند و همه ساله عمق و ارزش اين قيام باشكوه را بيشتر درك كرده و مىكوشند موضعگيرىهاى اجتماعى و سياسى آن را بروز دهند.[١]
نقش حسينيهها تنها به ايام محرّم و صفر محدود نمىگردد و هماكنون حسينيهها تريبونهاى فرهنگى هستند كه در طول تمام سال مشغول تنوير افكار عموم هستند. به عنوان مثال در ماههاى ديگر، به ويژه ايام رمضان المبارك تشكّلهاى مختلف شيعه، سلسله جلسات سخنرانى، دورههاى فرهنگى، همايشها و كنگرههايى در اين مكانها ترتيب مىدهند؛ حتّى جوانان، مراسم ازدواج خود را در حسينيه برگزار مىكنند و در واقع شادىها و زندگى مشترك خويش را با حماسه حسينى پيوند مىزنند.
مساجد شيعيان كه ٢٦٠ باب از آنها در اوقاف بحرين به ثبت رسيده است، علاوه بر برنامههاى عبادى و اقامه فرايض، كانونهاى مهمّى براى تقويت بنيه اعتقادى نوجوانان و جوانان مىباشند؛ اگرچه در مدارس رسمى، تعاليم اهل سنّت آموزش داده مىشود؛ ولى شيعيان، در حسينيهها و مساجد، مسائل فقهى، شرعى و اعتقادى را آموزش مىدهند و حتّى براى كودكان ٤ و ٥ ساله برنامه دارند. هر گروه سنّى در كلاسهاى ويژه حضور مىيابند تا مسائل مناسب خود را فرا گيرند. حوزههاى علميه در فرهنگسازى نقش مهمّى دارند و فعّاليتهاى آنان به آموزشهاى مرسوم مقدّمات، سطح و خارج منحصر نمىگردد و براى خواهران و برادران، كلاسهاى آموزندهاى دارند. جشن تكليف دختران و پسران در بحرين با آداب ويژهاى برگزار مىشود. برخى مساجد و حسينيهها موقوفات و ساختمانهايى را در اختيار دارند كه مخارج خود را از طريق آنها تأمين مىكنند؛ ولى اكثر اين اماكن عبادى و فرهنگى از چنين امكاناتى برخوردار نمىباشند و از طريق هدايا، نذورات و كمكهاى مردمى تأمين مىشوند. دولت مركزى براى امور اوقاف دو اداره تأسيس كرده است:
«دائرة الاوقاف السنّية» كه مربوط به اهل تسنّن است و «دائرة الاوقاف الجعفري- ة» كه دومى بر خلاف اوّلى، از امكانات و توانايى مالى خوبى برخوردار است؛ ولى متأسّفانه درآمدهاى اوقاف شيعه كمتر به دست علما و مردم مىرسد. دولت هم ميزان اين سرمايهها را اعلام نمىكند.
همچنين بحرينىها در شهر مقدّس «قم»، «الحسينية البحرانية» دارند. اخيراً ساختمانى چند طبقه براى طلّاب ساختهاند كه در زيرزمين آن «حسينية الزهرا (ع)» استقرار يافته است.