جهان با نرخى حيرت‌انگيز در حال از دست دادن خاك مرغوب كشاورزى است. به گفته لستر براون، يك سوم زمين‌هاى كشاورزى جهان با روندى سريع‌تر از شكل‌گيرى اين خاك از طريق فرآيندهاى طبيعى، در حال از دست دادن خاك مرغوب خود هستند.

به دليل يارانه‌هاى اتانول كه در آمريكا پرداخت مى‌شود، در حال حاضر، از حدود يك سوم كلّ ذرّت توليدى در آمريكا براى تهيه سوخت استفاده مى‌شود، همين امر فشار شديدى بر بهاى ذرّت وارد مى‌آورد.

به اين ترتيب، زمانى كه صدها ميليون نفر از انسان‌ها از پس هزينه تأمين خورد و خوراك خود برنيايند، بر سر جهان ما چه خواهد آمد؟ پيش‌بينى شده است كه تا سال ٢٠١٢ م. هيچ گندمى در «عربستان سعودى» توليد نخواهد شد.

ذخاير آب در سراسر جهان به دليل بهره‌بردارى بيش از حد، با نرخ هشداردهنده‌اى، در حال تمام شدن است. بر اساس اعلام بانك جهانى، در «چين»، ١٣٠ ميليون نفر و در «هند»، ١٧٥ ميليون نفر از غلّاتى تغذيه مى‌كنند كه با آب به دست آمده از سفره‌هايى كاشت مى‌شوند كه نرخ جاى‌گزينى آنها از برداشت آنها، بيشتر است. به اين ترتيب، زمانى كه كلّ اين آب‌ها به پايان برسند، چه اتّفاقى مى‌افتد؟

در ايالات متّحده، تلف كردن نظام‌مند سفره آب زيرزمينى «اوگالا» مى‌تواند صبحانه آمريكايى‌ها را به كاسه‌اى خاك تبديل كند. بيمارى سالى، نظير زنگ‌زدگى‌UG ٩٩ گندم، به صورت روزافزون در حال از بين بردن بخش‌هاى بزرگى از توليد موادّ خوراكى جهان است.

سونامى و بحران اتمى كه پس از آن در «ژاپن» رخ داد، مناطق كشاورزى پهناورى را در اين كشور غيرقابل استفاده كرده است. افراد زيادى وجود دارند كه معتقدند در نهايت، اراضى قابل توجّهى از شمال ژاپن به دليل آلودگى به موادّ راديواكتيو، غيرقابل كشت اعلام خواهند شد. البتّه فقط اين نيست. هم اكنون افراد زيادى قانع شده‌اند اقتصاد ژاپن كه سومين اقتصاد جهان است، در نتيجه اين بحران در مرز فروپاشى قرار گرفته است.

قيمت نفت مى‌تواند عاملى بزرگ‌تر در اين فهرست باشد. شيوه توليد موادّ خوراكى ما به شدّت به نفت وابسته است. شيوه‌هاى حمل و نقل موادّ كشاورزى ما نيز به نفت متّكى است. زمانى كه قيمت نفت سر به آسمان بزند، كلّ سيستم توليد موادّ خوراكى بسيار گران تمام خواهد شد. اگر قيمت نفت همچنان بالا بماند، ما شاهد قيمت بالاتر موادّ غذايى خواهيم بود، به گونه‌اى كه برخى اشكال توليد موادّ غذايى، ديگر اقتصادى نخواهد بود.

در برخى موارد ممكن است جهان كمبود شديد كود را تجربه كند. به نظر دانشمندان ابتكار جهانى تحقيقات فسفر، در سى يا چهل سال آينده، ديگر ذخاير فسفر جهان براى تأمين نيازهاى كشاورزى كافى نخواهد بود.

تورّم موادّ غذايى هم اكنون بسيارى از اقتصادها را در گوشه و كنار جهان تضعيف كرده است. براى نمونه هند در حال سر و كلّه زدن با يك تورّم موادّ غذايى سالانه هجده درصدى است. بنا بر اعلام سازمان ملل، قيمت جهانى موادّ غذايى در ماه فوريه به سقفى، به كلّى جديد خواهد رسيد.

بنا بر اعلام بانك جهانى، قيمت جهانى موادّ غذايى در طول دوازده ماه گذشته ٣٦ درصد افزايش يافته است.

قيمت خرده‌فروشى گندم و ذرّت از تابستان گذشته، بيشتر از دو برابر شده است.

قيمت خرده‌فروشى سويا از ژوئن گذشته، حدود پنجاه درصد افزايش يافته است.

قيمت خرده‌فروشى آب پرتقال از سال ٢٠٠٩ م. تاكنون دو برابر شده است.

حدود سه ميليارد نفر از مردم جهان با دستمزدى معادل دو دلار يا كمتر از دو دلار در روز، زندگى مى‌كنند و جهان حتّى پيش از آغاز سال جارى در آستانه بحران اقتصادى قرار دارد.

پيوسته شايعاتى از كمبود برخى از بزرگ‌ترين ذخاير اضطرارى موادّ غذايى در آمريكا وجود داشته است. مطلب زير، چيكده‌اى از اخطار ويژه اخير است كه به شبكه خبرى «رايدرز» ارسال شده است:

به پيرامون خود نگاهى بياندازيد. عناوين خبرى را بخوانيد. بزرگ‌ترين كارخانه‌هاى توليد موادّ خوراكى، يد، پتاسيم و ديگر توليدكنندگان توليدات اضطرارى را نگاه كنيد كه در عمل، فروشگاه‌هاى اينترنتى خود را تعطيل كرده‌اند و اعلان‌هايى همچون اين اعلان‌ها را در وب‌سايت رسمى «مونتن هاوس» و وب‌سايت كارخانه «تايروسيف» بخوانيد كه توضيح داده‌اند به دليل تقاضاهاى بسيار شديد، آنها در حال تعطيل كردن فروش‌هايشان براى مدّت زمانى نامشخّص هستند و اميدوارند، روزى دوباره فعّاليت خود را از سر گيرند.

اين همه چه معنايى دارد؟ معناى آنها اين است كه ما زمان زيادى نداريم. سال‌هاى سال است كه هشداردهندگان، نعره و فرياد كشيده‌اند كه يك بحران موادّ غذايى در راه است. از اينجا به بعد، ديگر چيز زيادى وجود ندارد كه درباره آن هشدار داده شود. قيمت موادّ غذايى شروع به بالا رفتن كرده است؛ ولى حقيقت اين است كه مغازه‌هاى ما، هنوز انباشته از ميزان عظيمى موادّ غذايى به نسبت ارزان‌قيمت هستند.

با اين حال، انسان بايد احمق باشد كه اين نشانه‌هاى هشداردهنده را نبيند. درست به آنچه بعد از يازدهم مارس در ژاپن رخ داد، نگاه كنيد. قفسه‌هاى مغازه‌ها بى‌درنگ، به كلّى خالى شدند.

قرار نيست اين اتّفاق امروز رخ دهد. شايد فردا نيز رخ ندهد؛ ولى يك بحران غذايى بزرگ به زودى از راه خواهد رسيد. در اين صورت، شما و خانواده‌تان چه خواهيد كرد؟ شايد بد نباشد از هم‌اكنون كم‌كم به حال آن موقع خود فكرى كنيد.

منبع: نشريه سياحت غرب، ش ٩٤.