ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٥ - پرسش شما، پاسخ موعود
پرسش شما، پاسخ موعود
اين صفحه اختصاص به پرسشها، شبهات و مسائلى دارد كه براى شما عزيزان مطرح شده و يا در محيط خانواده، مدرسه، دانشگاه يا محل كار شما از آنها صحبت به ميان آمده است؛ چه در موضوع مهدويت و چه در ساير زمينههاى اعتقادى و اخلاقى.
پس دست به كار شويد و از همين حالا پرسشهاى خود را با ما در ميان بگذاريد. ما هم سعى مىكنيم پاسخهاى مناسبى به آنها بدهيم.
يكى از خوانندگان گرامى، اين پرسش را مطرح كردهاند كه، چرا شيعيان، دوازده امام را بالاتر از پيامبران مىدانند؟ پاسخ اين پرسش را از كلام مرجع عالىقدر حضرت آيتالله العظمى سبحانى تقديم همه خوانندگان عزيز موعود مىكنيم.
در اين پرسش تصور شده كه برترى امامان بر تمام پيامبران، يكى از عقايد مسلّم اماميه است، در حالى كه در اين مسئله، اتفاق نظر نيست و رأى قاطع و واحدى در آن وجود ندارد. استاد كلام شيعه،
شيخ مفيد به آراء مختلف اماميه در اين مسئله اشاره كرده كه خلاصه آن را بازگو مىكنيم:
١. امامان دوازدهگانه بر تمام پيامبران و رسولان، جز پيامبر اسلام (ص)، برترى دارند.
٢. امامان دوازدهگانه از تمام پيامبران و رسولان، جز پيامبران اولوالعزم برتر هستند.
٣. پيامبران و رسولان از امامان دوازدهگانه بالاترند.
وى پس از نقل اقوال سه گانه از علماى اماميه، اضافه مىكند: عقل و خرد را در اين مسئله راهى نيست و بر هيچ يك از اين اقوال سه گانه اجماعى منعقد نشده است، ولى در قرآن مجيد اشاراتى است كه قول نخست را تأييد مىكند، و من در اين مسئله قاطع نيستم.[١]
محمدبن على بن شهر آشوب (٤٨٨- ٥٨٨) استدلال برخى از علماى اماميه را مبنى بر برترى اميرمؤمنان، على (ع) بر همه پيامبران، جز پيامبر اسلام (ص) نقل كرده است كه علاقمندان مىتوانند به كتاب وى مراجعه كنند.[٢] محقّق كتاب «اوائلالمقالات»، مرحوم محقق والامقام وجدى تبريزى، در پاورقىهاى آن كتاب، مىنويسد: «در سال ١٣٥٤ ق. من نامهاى به محضر سيّد هبةالله شهرستانى نوشتم و پاسخ اين مسئله را از او خواستم»، آنگاه پاسخ او را آورده است.[٣]
آنچه مىتوان از گفتار اين دو عالم بزرگ و ديگر دانشمندان اسلامى به دست آورد اين است كه اميرمؤمنان على (ع) پس از پيامبر اكرم (ص) برترين انسانها و اشرف مخلوقات است، و اين را مىتوان با اين بيان اثبات كرد: محدّثان اسلامى از پيامبر اكرم (ص) نقل مىكنند كه فرمود: «أنا سيّد البشر؛ من سرور آدميان هستم»، يا «سيّد ولد آدم».[٤] از طرف ديگر در آيه مباهله، اميرمؤمنان على (ع) به منزله جان پيامبر (ص) معرفى شده است، چنانكه مىخوانيم: «بياييد ما فرزندان خود را دعوت كنيم و شما نيز فرزندان خود را، ما زنان خويش را دعوت كنيم، شما هم زنان خويش را، ما نفوس خود را و شما نيز نفوس خود را، آنگاه مباهله كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم».[٥]
به اتفاق مفسّران، مقصود از «أنفسنا» جز على (ع) كسى نيست. زيرا در روز مباهله، پيامبر (ص) جز خود، با چهار نفر وارد ميدان مباهله شد: حسنين، فاطمه (س) و على (ع). دو فرد نخست مصداق «ابنائنا» و نفر سوم بيانگر «نساءنا» (زنان) و نفر چهارم كه على (ع) باشد، مصداق «أنفسنا» است، و لازمه اين منزلت كه پيامبر (ص) او را جان خويشتن معرفى مىكند، اين است كه او نيز در پيشگاه خدا در حدّ رسول خدا (ص) يا در درجه بعد است، و چون دليل قاطع بر برترى پيامبر (ص) بر تمام انسانها