مرحوم كلينى با سند معتبر از امام صادق (ع) روايت كرده كه فرمود: «پيش از قيام قائم (ع) پنج نشانه است: بانگ آسمانى، خروج سفيانى، خسف بيدا، قتل نفس زكيه و قيام يمانى». عمربن حنظله پرسيد: اگر پيش از پديدارشدن اين نشانه ها، يكى از اهل بيت شما خروج كند، آيا ما نيز همراه او خروج كنيم؟ امام (ع) فرمود: «نه».[١] شيخ صدوق با سند صحيح اين پنج مورد را ازامام صادق (ع) روايت كرده كه بر حتمى بودن آن ها تأكيد فرموده است.[٢] شيخ مفيد علاوه بر خسف بيدا، از دو خسف ديگر در شرق و غرب سخن گفته‌[٣] جز اين كه تنها خسف بيدا از نشانه هاى حتمى مى باشد.

د) جايگاه خسف بيدا در قرآن:

درقرآن كريم در دو مورد از خسف بيدا گفت و گو شده:

١. «ياأَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ آمِنُوا بِما نَزَّلْنا مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلى‌ أَدْبارِها؛ اى كسانى كه كتاب داده شده ايد، به آن چه فرو فرستاديم و خود تصديق كننده كتابى است كه در نزد شماست ايمان بياوريد، پيش از آن كه بر چهره هايى بزنيم و آن ها را به پشت سرشان برگردانيم».[٤] دراحاديث فراوان در ذيل اين آيه شريفه آمده است كه: چون سپاه سفيانى به سرزمين بيدا برسند، منادى آسمانى ندا سر مى دهد: «يا بيدا! أبيدى بالقوم؛ اى سرزمين بيدا اين گروه را در كام خود فرو ببر». پس زين دهان باز كرده، آن ها را در كام خود فرو مى برد، به جز سه تن، كه از قبيله كلب هستند و خداوند صورت آن ها را به پشت سرشان بر مى گرداند. و اين است معناى آيه شريفه‌ «ياأَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ...».[٥] اين حديث به همين تعبير در كتب عامه نيز آمده است.[٦]

ثعلبى از مبّرد نقل كرده كه گفت: «اين تهديدالهى تاكنون واقع نشده؛ ولى به حال خود باقى است، پيش از رستاخيز، با مسخ شدن افرادى و برگشتن صورتشان به پشت سرشان تحقّق پيدا مى كند».[٧]

٢. «وَلَوْ تَرى‌ إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ‌؛ اگرآنان را مشاهده كنى كه دچار وحشت شده و رهايى نيابند، بلكه از مكان نزديك گرفتار مى شوند».[٨]

پيامبراكرم (ص) در تفسير اين آيه فرمود: «آن گاه به قصد مكه حركت مى كنند، چون به سرزمين بيدا برسند، خداوند جبرئيل را مى فرستد، جبرئيل با پاى خود بر زمين مى زند، خداوند آن ها را در كام زمين فرو مى برد، دو تن از قبيله جُهَينه براى بشارت و هشدارزنده مى مانند».[٩]

اميرمومنان (ع) در همين زمينه فرمود: «آنگاه لشگرى جرار به مدينه گسيل مى دارد، چون به سرزمين بيدا مى رسند، خداوند آنها را در كام زمين فرو مى برد.»[١٠]

امام باقر (ع) در تفسير «فزعوا» فرمود: «وحشت آنها از بانگ آسمانى است.» و در تفسير «أُخِذُوامِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ» فرمود: «از زير پاهايشان در كام زمين فرو مى روند.»[١١]

امام سجاد (ع) نيز در همين رابطه فرمود: «منظور سپاه بيدا است كه از زير پاهايشان گرفته مى شوند.»[١٢]

ه) ويژگى هاى سپاه سفيانى:

شمارسپاه سفيانى به اختلاف نقل شده: در حديثى ٨٠ هزار نفر،[١٣] در حديثى ٧٠ هزارنفر[١٤] و درحديثى ٣٠ هزار نفرنقل شده است.[١٥] درغالب روايات هدف از اين لشكركشى را پيكار با حجّت پرودگار بيان فرموده اند،[١٦] ولى در حديثى از ابن عباس تخريب خانه خدا روايت شده است.[١٧] تعداد كسانى كه در اين حادثه زنده مى مانند و گزارش مى دهند، در احاديث يك نفر،[١٨] دو نفر[١٩] و سه نفر ذكر شده است.[٢٠] و اسامى آن ها: بشير و نذير،[٢١] وترو وتَير،[٢٢] وبرو وبير آمده است.[٢٣] به هرتقديرصورتشان به پشت سرشان بر مى گردد و گزارش اين صحنه تاريخى را به همگان مى رسانند.[٢٤]

از بررسى روايات به اين نتيجه مى رسيم كه اين رويداد تاريخى به فرمان حق تعالى و به صورت اعجازآميز تحقق مى يابد، ولى اگر كسى بگويد كه اين حادثه در اثر زلزله، طوفان، رانش زمين، بمباران و موشك باران رخ مى دهد، باز هم اين ويژگى كه گزارشگران آن صورتشان به پشت سرشان برمى گردد، آن را از همه حوادث طبيعى ممتاز مى كند و آن را بشارت ظهور قريب الوقوع حضرت بقية الله- ارواحنا فداه- قرار مى دهد، چنان كه در حديث شريف آمده است: «إذا خسف بجيش البيداء فهو علامة خروج المهدى؛ هنگامى كه سپاه بيدا در زمين فرو روند، آن نشانه خروج حضرت مهدى (ع) است».[٢٥]

در پايان يادآورى اين نكته لازم است كه داستان خسف سپاه سفيانى‌