ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٣ - مباهله، به روايت متون كهن
نزديك و شما هم خويشان نزديك خود را بخوانيم. سپس به [درگاه خداوند] تضرّع كنيم و بخواهيم كه لعنت الهى بر دروغگويان فرود آيد». [آل عمران، آيه ٦١]
پس به مباهله راضى شدند و چون بامداد رسيد، ابوحارثه گفت: ببينيد چه كسى با او آمده است. و رسول خدا (ص) در حالى كه دست حسن و حسين را گرفته بود و فاطمه (ع) پشت سر و علىبن ابىطالب (ع) پيش رويش بودند، بيرون آمد. «عاقب» و «سيّد» نيز همراه دو پسر خود در حالى كه به مرواريدها و زيورها آراسته و پيرامون ابوحارثه را فرا گرفته بودند، بيامدند.
پس ابوحارثه گفت: همراهان او كيستند؟ گفتند: اين پسر عمويش و اين دخترش و اين دو پسران او هستند. پس رسول خدا (ص) روى دو زانوى خود ايستاد، سپس ركوع كرد.
پس ابوحارثه گفت: به خدا سوگند چنان به دو زانو ايستاد كه پيامبران براى مباهله ايستند. پس «سيّد» گفت: اى ابوحارثه! براى مباهله نزديك رو! ابوحارثه گفت: همانا من مردى جسور و قوىدل را براى مباهله مىبينم و براستى كه بيم آن را دارم كه در [ادعاى] خود راستگو باشد. و اگر راستگو باشد سالى نگذرد كه يك نفر ترسا در دنيا نماند [ريشه آيين مسيحيت برآورده شود] ابوحارثه گفت: اى ابوالقاسم! ما با تو مباهله نمىكنيم ليكن به تو جزيه مىدهيم. پس رسول خدا (ص) بر دو هزار جامه قيمتى- هر كدام به ارزش چهل درهم- با آنان صلح كرد ....[١]
اعمال روز مباهله
براى تعظيم و تكريم و بزرگداشت چنين روزى، اعمال و آداب خاصى وارد شده است كه به چند مورد آن اشاره مىرود. علاقمندان خود مىتوانند به كتابهاى دعا مثل «اقبال الاعمال» و «مفاتيح الجنان» و ديگر كتب مراجعه كنند و بهره مند شوند.
١. غسل: كه به نيت روز مباهله انجام مىگيرد و در احاديث و كتب فقهى تأكيد خاصى بر آن شده است،
٢. پوشيدن لباس پاكيزه،
٣. معطّر كردن،
٤. روزه: در اينباره به صراحت دستور داده شده كه به عنوان شكرگزارى روزه بگيريم، زيرا خداوند با پشتيبانى پيامبر خود، حقانيّت آن حضرت، عظمت اهل بيت (ع) و يگانگى امير مؤمنان با پيامبر اسلام (ص) را به ما فهماند و دشمنان و مخالفان را سر افكنده كرد.
٥. نماز: چند نماز در اين رابطه وارد شده كه عمدتاً دو ركعتى مىباشند كه ما به يكى از آنها اشاره مىكنيم: دو ركعت نماز بخوان و پس از نماز ٢٠ مرتبه استغفار بگو. پس از استغفار، دستها را به سوى آسمان بلند كرده، نگاهت را به آسمان متوجه كن و دعايى را كه در اين خصوص وارد شده بخوان.
٦. دعا: براى اين روز شريف، سه دعا نقل شده كه يكى از آنها براى ما خيلى آشنا است و آن دعايى است كه در سحرهاى ماه مبارك رمضان نيز خوانده مىشود.[٢]
پىنوشتها:
١. اسرار مباهله، محمّد رضا انصارا، صص ٢٥٧- ٢٥٥.
[٢]. فرهنگ غدير، جواد محدثى، صص ٥٢٦- ٥٢٨.
[٣]. اقبال الاعمال، سيّد ابن طاووس، ج ٢، ص ٤٧٩- ٤٨١.
[٤]. همان، ص ٤٨٢.
[٥]. سيرت رسولالله، انشاى رفيعالدّين اسحاق بن محمّد همدانى، به تصحيح اصغر مهدوى، ج ١، ص ٥١٤.
[٦]. كشفالاسرار، امام ميبدى، به اهتمام على اصغر حكمت، ج ٢، ص ١٤٧.
[٧]. مجمعالبحرين طريحى به نقل از فرهنگ غدير، جواد محدثى، صص ٥٢٦- ٥٢٧.
[٨]. تفسير سورآبادى، ابوبكر عتيق نيشابورى، به تصحيح سعيدى سيرجانى، ج ١، ص ٢٩٠.
[٩]. تاج التراجم فى تفسير القرآن للأعاجم، به تصحيح نجيب مايل هروى و على اكبر الهى خراسانى، ج ١، صص ٣٧١- ٣٧٢.
[١٠]. كشفالأسرار و عدّة الابرار، ح ٢، صص ١٥١- ١٥٢.
[١١]. مصابيح القلوب، ابوسعيد حسن بن حسين شيعى سبزوارى، به تصحيح دكتر محمّد سپهرى، صص ٢٠٥- ٢٠٧.
[١٢]. شرح ديوان امام على (ع)، قاضى كمالالدّين ميبدى يزدى (٩٠٩ هجرى قمرى) به تصحيح حسن رحمانى و سيّد ابراهيم اشك شيرين، صص ١٨٠- ١٨١.
[١٣]. تاريخ يعقوبى، ابن واضح يعقوبى، ترجمه دكتر محمّد ابراهيم آيتى، ج ١، صص ٤٥٠- ٤٥١.
[١٤]. اسرار مباهله، محمّد رضا انصارا، صص ٢٥٨- ٢٦٠.