لهوف ت میر ابو طالبی - سید بن طاووس - الصفحة ١٦٩ - خطبه زينب كبرى سلام الله عليها در كوفه
بود، و حسن[١] بن حسن المثنّى كه در صحنه نبرد عاشورا با عمو و امامش در صبر بر سختيها و تيرها شكيب ورزيده بود و جراحت شديد داشت همراه بود.
و زيد بن حسن[٢] و عمرو[٣] بن الحسن ٧ نيز همراه بودند. كوفيان نوحه سروده مىگريستند.
زين العابدين ٧ فرمود: «براى ما نوحه كرده مىگرييد؟!! مگر ما را چه كسانى كشتند؟!!»
[خطبه زينب كبرى سلام الله عليها در كوفه]
بشير بن خزيم اسدى گويد: زينب دخت علىّ ٧ در آن روز كه به سخن پرداخت ديدم و نديدم زنى با حيا و عفيفهاى را كه سخنورتر ازو باشد، گوئيا از لسان
[١]- حسن بن حسن بن امير المؤمنين علىّ بن أبى طالب، معروف به مثنّى و پسرش معروف به حسن مثلث بود او جليل و فاضل و ورع بود، در زمانش متولّى صدقات امير المؤمنين ٦ بود، با دختر عمويش فاطمه دخت حسين ازدواج نمود، در واقعه كربلا همراه عمويش بود، و جنگيد و مجروح گرديد و خدا شفايش داد، مادرش خوله دخت منظور فرازى بود، وفات حسن در سال ٩٠ ه در مدينه اتفاق افتاد. نه خود مدّعى امامت بود و نه كسى قائل به امامت او بود بر خلاف فرزندش حسن مثلث.
تسمية من قتل مع الحسين: ١٥٧، تهذيب ابن عساكر ٤/ ١٦٢، الاعلام ٢/ ١٨٧، معجم رجال الحديث ٤/ ٣٠١.
مصنف كتاب المصابيح آورده كه: حسن بن حسن المثنى در عاشورا در ركاب عمويش هفده نفر را به قتل رسانيد و خود او نيز هيجده زخم خورد، و افتاد، اسماء بن خارجه دائى او وى را به كوفه برد و مداوايش كرد تا بهبود يافت و بعد به مدينهاش فرستاد.
[٢]- زيد بن الحسن، ابو الحسن هاشمى، از اصحاب امام سجاد ٧، جليل القدر، كريم الطبع، بزرگوار و بسيار نيكوكار و متولّى صدقات رسول اللَّه ٦ بوده است. بعضى از مورّخان آوردهاند كه او از عمويش حسين تخلّف ورزيد و به عراق نيامد. وفاتش در سال ١٢٠ ه بود، نه خود ادعاى امامت كرد و نه ديگرى از شيعه و غير آن ادعاى امامت را براى او نمود.
معجم رجال الحديث ٧/ ٣٣٩ به نقل از رجال الشيخ و ارشاد مفيد و العمدة سيّد مهنا، البحار ٤٦/ ٣٢٩.
[٣]- عمرو بن حسن، با عمويش حسين به عراق آمد و با علىّ بن الحسين به دمشق رفت، تنها يك پسر به نام محمّد داشت، او مردى عابد و اهل صلاح و دين بود.