ترجمه و متن اسرار النقطه يا توحيد مكاشفان - همدانى، على بن شهاب الدين - الصفحة ٤٦ - در بيان نقطههاى هفت گانه كه اشاره به بهشتهاى هشت گانه است
بهشت نفسانى كه بهشت افعال است[١] و در غيب عالم مثال مطلق قرار دارد.
٥١ و دوم اشاره است به پاك كردن سالك پوينده آينه دلش را، و زدودن آن از پليدىهاى خوهاى زشت و زنگار صفات نكوهيده و ناپسند، و فانى كردن صفاتش را در صفات حق تعالى، و گردش دادن سرّش را در عرصهگاهها و فراخناهاى دو بهشت افعالى و صفاتى، به سبب تزكيه و پاك كردن نفس و زدودن زنگار قلب- در غيب درجات ملكوتى-.
٥٢ و سوم اشاره است به بيرون آمدن كامل محقق از پرده و حجابهاى ذات و مصا در صفات و دشوارى افعال خويش، به سبب فناى افعال خود در افعال حق تعالى و صفاتش در صفات حق متعال و ذاتش در ذات حق سبحان، و استنشاق بوهاى خوش قرب و نزديكى به حق، و مژده يافتنش به برآمدن بر بهشتهاى سه گانه افعالى و صفاتى و ذاتى- در غيب مراتب جبروت-.
٥٣ پس بهشت افعال داراى يك درجه است و بهشت صفات دو برابر آن- يعنى داراى دو درجه است- و بهشت ذات دو برابر بهشت صفات- يعنى داراى چهار درجه است؛ اينها درجات بهشتهاى هفتگانه وعده داده شده (به مؤمنان) است، و آن سوى اينها فردوس اعلاست كه عبارت از بهشت اضافى (يعنى بهشت هشتم) مىباشد.
[١] - جنت افعال عبارت است از بهشت صورى از جنس خوردنىهاى لذيذ و نوشيدنىهاى گوارا و نكاحات نيكو، كه پاداش اعمال نيك است و به نام« جنت اعمال» و« جنّت نفس» هم ناميده مىشود؛ جنّت صفات عبارت است از بهشت معنوى كه از تجليات صفات و اسماء الهى حاصل مىگردد و همان« بهشت قلب» است؛ جنّت ذات عبارت است از مشاهده جمال احدى كه همان« بهشت روح» است.
عالم جبروت عبارت است از عالم اسماء و صفات الهى، و عالم امر و عالم ملكوت و عالم غيب عبارت است از عالم ارواح و روحانيات، چون اينها بنا به امر و فرمان حق تعالى- بدون واسطه مدت و ماده- پديد آمدهاند؛ و عالم خلق و عالم ملك و عالم شهادت عبارت است از عالم اجسام و جسمانيات، و آن عالمى است كه پس از عالم امر- به واسطه ماده و مدت- پديد مىآيد.« نقل از ترجمه اصطلاحات الصوفيه شيخ عبد الرزاق كاشانى»