ترجمه و متن اسرار النقطه يا توحيد مكاشفان - همدانى، على بن شهاب الدين - الصفحة ٤١ - در بيان نقطههاى هفت گانه كه اشاره به بهشتهاى هشت گانه است
[در بيان نقطههاى هفت گانه كه اشاره به بهشتهاى هشت گانه است]
٤١ اما نقطههاى هفتگانه- با اعتبار هيئت و شكل كلّى اجمالى جامع و فراگير- اشاره است به درجات بهشتهاى هشتگانه، و عكس حقايق صورتهاى تفصيلى آن اشاره است به دركات و گودالهاى هفتگانه دوزخ.
٤٢ بدان كه در مقام كشف- براى اهل كشف و شهود- ثابت و محقق شده كه بهشتهاى هشتگانه با آنچه از درجات بلند كه در آنهاست، همگى مظاهر جلال مراتب لاهوتى و جبروتىاند، و دركات و گودالهاى هفت گانه آتشين، همگى مظاهر آثار نقايص و كمبودهاى هفت گانه ناسوتى جهان مادى و نتايج خواص آنها مىباشند؛ بنا بر اين بهشت عليا مظهر ذات احدى و عكس هويت مطلقه است و هفت باقى، مظاهر سايه و ظلال صفات هفتگانه ذاتى و ارباب (اصنام) مراتب جبروتى كه عبارت از: حيات و علم و اراده و قدرت و سمع و بصر و كلام مىباشند؛ و در مقابل اين صفات كمالى، نقايص هفتگانه معنوى ناسوتى مادى است و آنها عبارتند از: مرگ و جهل و كراهت و ناتوانى و كرى و كورى و گنگى؛ و دركات و گودالهاى هفتگانه جهنمى مظاهر آثار اين نقايص معنوىاند كه خداوند بدانها اشاره كرده و فرموده: لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ، يعنى: جهنم هفت منزل دارد كه به هر منزلى پارهاى از آنان قسمت شده است (٤٤- حجر) و امكان ندارد كه در مقابل مرتبه لاهوت و هويت غيبى چيزى باشد كه با آن مقابل باشد، او از اين تهمت پاك و برى است؛ از اين روى در برابر بهشتى كه اضافه است (يعنى بهشتهاى هشت گانه و دركات هفت گانه دوزخ) جهنم و دوزخى نيست، چون آن (بهشت هشتم) عين وجود است و در برابر وجود، جز عدم چيزى نيست، و عدم هم چيزى نيست- يعنى شيئيت ندارد- تا برابر وجود قرار گيرد؛ و اهل اين بهشت (هشتم) صاحبان فناى فى الله، و از خواص انبيا و بزرگان اوليايند، آنان كه برايشان نه بيمى و نه