پيامبر اكرم (ص) عدّه‌اى را كه در حال كفر هلاك شده بودند، لعنت كرد، امّا در مورد كسانى كه حالشان معلوم نبود، سكوت مى‌كرد و ديگران را از لعن آنان نهى مى‌كرد.

روايت شده است كه آن حضرت كسانى را كه شهداى بئر معونه را به شهادت رسانده بودند، به مدّت يك ماه در قنوت نماز لعنت مى‌كرد تا اين كه از سوى خدا نازل شد:

لَيْسَ لَكَ مِنَ الأَمْرِ شَيْ‌ءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظالِمُونَ‌[١].

يعنى احتمال دارد كه آنان اسلام بياورند، در اين صورت از كجا مى‌دانى كه آنان ملعون‌هستند؟

همچنين براى ما جايز است كسى را كه مى‌دانيم در حال كفر از دنيا رفته است، لعن كنيم. ذم و سرزنش وى هم جايز است، اگر باعث آزار مسلمانى نباشد. و اگر مسلمانى اذيّت شود، نبايد كافر را لعن كرد؛ چنان كه روايت شده است:

«رسول خدا (ص) از ابوبكر درباره صاحب قبرى پرسيد كه از كنار آن مى‌گذشتند و به سوى طائف مى‌رفتند. ابوبكر جواب داد: اين قبر مردى است كه نسبت به خدا و رسولش تكبّر ورزيد. اين، قبر سعيد بن عاص است. عمرو بن سعيد، پسر اين ميّت، حاضر بود. او از سخن ابوبكر ناراحت شد و گفت: اى رسول خدا! اين، قبرِ مردى است كه‌

[١] - آل عمران( ٣): ١٢٨.