كه اين منافقان، همصحبت با پيامبر اكرم (ص) بوده‌اند. و شايد كه بعضى از آنان قبل از مبتلا شدن به نفاق، از ياران راستين آن حضرت بوده‌اند و در جنگها همراه آن حضرت، شركت مى‌كرده‌اند. و چه بسا كه برخى از آنان قبل از اين كه قلبهايشان مريض شود، داراى قلبهاى صادق و سالمى بوده‌اند. در ميان صحابه كسانى بودند كه در مورد تقسيم صدقات به پيامبر اكرم (ص) ايراد مى‌گرفتند و بعضى او را اذيّت كرده و مى‌گفتند: هُوَ أُذُنٌ؛ «او ساده است و هر چه را بگوييم، گوش مى‌دهد و قبول مى‌كند!». و بعضى مسجد ضرار را براى ايجاد تفرقه ميان مسلمانان مى‌ساختند و بعضى مريض القلب و برخى بهانه‌گير بودند؛ چنان كه در جنگ تبوك، بيش از هشتاد نفر، بهانه‌هاى واهى آوردند و از شركت در اين غزوه طاقت فرسا خوددارى كردند![١] آنان قسم خوردند كه راست مى‌گويند و پيامبر اكرم (ص) از ايشان قبول كرد، پس از آن درباره آنان نازل شد:

سَيَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَكُمْ إِذَا انقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُواْ عَنْهُمْ فَأَعْرِضُواْ عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاء بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ* يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْاْ عَنْهُمْ فَإِن تَرْضَوْاْ عَنْهُمْ فَإِنَّ اللّهَ لَا يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ.[٢]

[١] - فتح البارى: ٨/ ١١٣/ باب ٧٩، ح ٤٤١٨.

[٢] - توبه( ٩): ٩٦- ٩٥.