منقولات روايي در خصوص اين سوره به صورت‌هاي مختلفي ذكر شده‌اند. خاصه و عامه روايت كرده‌اند كه اين آيات درخصوص علي، فاطمه، حسن و حسين: نازل شده و آنها مسكين، يتيم و اسير را بر خود در افطارشان مقدم داشتند و با هيچ طعامي افطار نكردند. و خداوند، با اين آيات، به نيكي از آنان ياد كرد و اين سوره را در مورد آنان نازل كرد. اين، دليل بر آن است كه اين سوره مدني است.[٢]

روايات بخشش اهل بيت: در يك روز

دربارۀ كيفيت بخش و جنس افطار بخشيده شده، روايات متفاوتي نقل شده است.

نقل يكم

برخي از روايات حاكي از آن‌اند كه علي٧ و فاطمه٣ حلواي خود را به مسكين، يتيم و اسير بخشيدند، ولي اشاره به سه روز پي در پي نمي‌كنند.

از جملة اين روايات، نقلي است كه علي ابن ابراهيم قمي، از پدرش، از عبدالله بن ميمون قداح، از ابي‌عبدالله٧ آورده است كه فرمود:

پيش حضرت زهرا٣ مقداري جو بود كه از آن «عصيده» (نوعي حلوا و شيريني سفره كه در فارسي به آن كاچي مي‌گويند) درست كرد و وقتي مهيا شد، آن را در سفره افطار نهاد كه در آن لحظه مسكيني آمد و گفت: خدا شما را رحمت كند! از آنچه خدا به شما روزي داده است، به ما اطعام كنيد. علي٧ برخاست و يك سوم آن را به او بخشيد. مدتي نگذشت كه يتيمي آمد و گفت: خدا شما را رحمت كند! ‌از آنچه خدا به شما روزي داده است، به ما اطعام كنيد. علي٧ برخاست و يك سوم ديگر آن را به او بخشيد. لحظه‌اي نگذشت كه اسيري آمد و گفت: خدا شما را رحمت كند! ما را از آنچه خدا روزيتان كرده است، اطعام كنيد. علي٧ برخاست و يك سوم باقي مانده را به اسير داد. و چيزي از آن عصيده (حلوا) نچشيدند. سپس خداوند در مورد ايشان اين آيه را تا Gوَكَانَ سَعْيُكُم مَشْكُوراًF درباره اميرالمؤمنين٧ نازل كرد و آن در مورد هر مؤمني كه مثل آن را انجام دهد، جاري است.[٣]

نقد و بررسي روايت

قدم اول در بررسي صحت يا سقم هر روايتي، بررسي سندي آن است. در روايت مذكور، هر سه راوي توثيق شده‌اند. علي بن ابراهيم را نجاشي توثيق كرده[٤] و شيخ طوسي او را از اصحاب امام هادي٧

[١]. الاتقان في علوم القرآن، ج١، ص٤٩ ـ ٥٠.

[٢]. همان، ١، ص٥٠ ـ ٥١.

[٣]. Gوَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى‌ حُبِّهِF.

[٤]. الميزان، ج٢٠، ص٣٦٣.