علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣٣٦ - پژوهشهاي خاورشناسان درباره نهجالبلاغه
خاندان نوفلی
گذشت که نسب وی چنین است: علی بن محمد بن سلیمان بن عبدالله بن حارث بن نوفل بن حارث بن عبدالمطلب. این نوفل بن حارث، همان بود که به روایت سلیمان بن محمد بن عبدالله بن نوفل، با عباس بن عبدالمطلب به خدمت رسول خدا٦ رسید و آن حضرت میان آنان عقد اخوت بست.[١] سند این روایت ـ که همه نوفلی هستند ـ با اصل مطلب خواندنی است:
قال، أخبرنا علي بن عيسى بن عبد الله النوفلي، عن إسحاق بن الفضل، عن سليمان بن عبد الله بن الحارث بن نوفل، أنّ العباس بن عبد المطلب و نوفل بن الحارث لما قدما المدينة على رسول الله صلی الله علیه و آله مهاجرين آخى بينهما و أقطعهما جميعا بالمدينة في موضع واحد و فرع بينهما بحائط.[٢]
عبدالله، مشهور به «ببّه»[٣] راوی بسیار مشهوری در میانه قرن اول است. یک نمونه از روایت عبدالله بن حارث، نقل اختلاف میان عثمان و امام علی٧ دربارۀ خوردن گوشت صید در حال احرام است كه عثمان در آن ماجرا خطاب به امام علی٧ گفت، «انّک لکثیر الخلاف علینا». در المصنف عبدالرزاق[٤] و مسند احمد[٥] نقل شده است.[٦] بدون تردید، این عبدالله در چهارچوب مواضع خاندانی خود، و ارتباطی كه با امام علی٧ و ابن عباس داشته، شیعه بوده است. وی همچنین، نماینده امام حسن مجتبی٧
در مراسله صلح با معاویه بود.[٧] از عبدالله که چهرهای سیاسی ـ علمی بود، ضمن رخدادی یادی در
تاریخ طبری[٨] شده است. وی ده دختر داشت که یکی از آنان ام حکم بود که به عقد محمد بن علی عباسی درآمد.[٩]
عبدالله فرزندان پسر فراوانی هم داشت که غالب آنان در منابع به عنوان راوی شناخته شدهاند. اطلاعات جالبی دربارۀ برخی از افراد منسوب به نوفل بن حارث در انساب الاشراف[١٠] آمده است. همچنین، در جای جای، همان کتاب[١١] اخبار سیاسی درباره عبدالله بن نوفل موجود است. بلاذری نوشته
[١]. ر.ک: سایت کتابخانه ملی استرلیا (ارجاع داده شده).
[٢]. Sayings of Hazrat Ali, part of Nahjul- Balagha translated by Dr.S. Akhtar Ahmed, Seerat-uz-zahra committee, Hyderabad.
[٣]. مثلاً بيتا، انتشارات كتابخانه مدرسه چهلستون، همراه با اضافات و ضمایم مرحوم شيخ حسن سعيد، مؤسس كتابخانه؛ ١٩٦٧م، پونا؛ ١٩٧٥م، امريكا؛ ١٩٧٧م، بمبئي؛ ١٩٨١م، تهران.
[٤]. Peak of Eloquence (Nahjul Balagha): Sermons, letters and Sayings of Imam Ali ibn Abu Talib, translated by sayed Ali Reza (Karachi), Ansariyan publications, Qom, ١٩٧١.
[٥]. براي ديگر ترجمهها، ر.ك: سايت كتابخانه ملي استراليا، سابق الذكر.
[٦]. La Voie de Eloquence, A. Abul Nadja and others, Beirut, ١٩٨٦.
[٧] استاديار دانشگاه تهران.
[٨]. رجال الطوسي، ص٣٨٨.
[٩]. رجال البرقي، ص٦٠.
[١٠]. معجم الادباء، ج٦، ص٢٤٣٥.
[١١]. ج٨، ص٢٠٠.