اجازه به عنوان يک طريق متعارف از دير باز مطرح بوده است. عالمان حديثی برای آن اقسامی ذکر کرده‌اند و بهترين آنها را اجازه معين در دو سمت موضوع و شخص دانسته‌اند. ابن طاووس بيشتر رواياتی را که نقل کرده،از طريق اجازه بوده و ظاهر اين اجازه‌ها گويای آن است که نه تنها شخص ابن طاووس مخاطب خاص اين اجازه‌ها بوده که موضوع نيز مشخص بوده است.

مشايخ اجازة ابن طاووس ـ که وی آنها را توثيق کرده و زمان و مکان و گاه موضوع اجازه را متذکر شده ـ به قرار زير است: شيخ فقيه محمد بن نما، شيخ زاهد حسن بن دربی، سيد فاضل فخار بن معد موسوی، شيخ علی بن يحيی حناط و شيخ اسعد بن عبد القاهر اصفهانی.[١]

نقل از اصول دعايي اصحاب

گزارش‌های ابن طاووس از مشخصات کتاب‌ها و اصولی که در تأليف کتاب‌هايش از آنها استفاده کرده، می‌تواند قرينه‌ای محکم برای اطمينان‌زايی و افزايش اعتماد به اعتبار روايات او تلقی گردد؛ چنان که می‌تواند نشان دهد ابن طاووس به اين کتاب‌ها اعتماد داشته است. در اين گزارش‌ها ـ که در نوع خود در سده‌های گذشته بي‌نظير است ـ نام مؤلف، نسخه کتاب، تاريخ کتابت، محل استفاده از کتاب، شماره صفحه و... ذکرشده است.

ابن طاووس کتابخانه‌ای بزرگ داشت.کتاب‌های اين کتابخانه در زمينه‌های مختلف دانش‌های دينی و علوم بشری بود. تفسير، حديث، دعا، انساب، طب، نجوم، لغت، شعر، رمل، طلسمات، عوذ، تاريخ و...عناوين اين کتاب‌ها را تشکيل می‌داد. شمار اين کتاب‌ها در سال ٦٥٠ ق، سال تألیف اقبال الاعمال، دو هزار و پا نصد مجلد بوده است. وی گويا دو فهرست برای اين کتابخانه فراهم کرد: يکی با عنوان«الابانة فی معرفة اسماء کتب الخزانة» ـ که ناياب است ـ و ديگری«سعد السعود». نسخه‌ای که از سعد السعود موجود است، تنها کتب سماوی و علوم قرآن را شامل می‌شود. ابن طاووس اين کتابخانه را بر فرزندان ذکورش وقف کرد. امروزه بسياری از اين کتاب‌ها ناياب شناخته می‌شوند.[٢]

با اين وجود، گرايش غالب ابن طاووس به کتاب دعا، اوراد، احراز و زيارات بود. او بارها به اين گرايش در تألیفاتش اشاره کرده است. به همين جهت، با آن که او فقيه و متکلم بود، به اين دو دانش چندان تمايل نشان نداد و در هر يک از اين دو مورد، به اندکی مطلب بسنده نموده است.[٣] در ميان کتاب‌های اين کتابخانه نزديک به هفتاد کتاب در موضوع دعا وجود داشته است. ابن طاووس در فصل يکصد و چهل و دوم کتاب کشف المحجة ـ که آن را در سال ٦٤٩ ق، تألیف کرد ـ متذکر شده که بيش از شصت مجلد در دعا در اختيار دارد. اين شمار در سال ٦٦٢ ق، ـ که تألیف کتاب مهج الدعوات در روز جمعه، هفتم جمادی الاولی آن سال به پايان رسيده ـ به بيش از هفتاد مجلد افزايش يافته است.[٤]

[١]. همان، ج١، ص‌٤٧.

[٢]. همان، ج١، ص‌٤٧.

[٣]. همان، ج١، ص‌٤٨.

[٤]. همان، ج‌١، ص‌٣٦.