قاعده فراغ وتجاوز - حسينى خواه، سيدجواد - الصفحة ٤٣ - ٦- اخبار و روايات

ثقات اماميّه است؛ هم شيخ طوسى و هم نجاشى رحمهما الله به وثاقت او تصريح كرده‌اند [١].

«حريز بن عبداللَّه»: حريز بن عبداللَّه السجستانى، أبو محمّد الأزدى، و از ثقات و اهالى كوفه است. [٢]

«زرارة بن أعين»: نيز احتياج به توصيف ندارد؛ وى از فقها و متكلّمين زمان خويش و مورد توجّه امام باقر و امام صادق عليهما السلام بوده است. [٣]

امام خمينى قدس سره در كتاب‌ «الإستصحاب» ذيل روايت را از كتاب‌ «تهذيب الأحكام» و «وسائل الشيعة» به صورت‌ «فشككت فليس بشي‌ء» نقل مى‌نمايند و در ادامه مى‌فرمايند: در نسخه‌ «وافى» [٤] تعبير «فشكّك ليس بشي‌ء» آمده است‌ [٥]؛ در هر حال، لطمه‌اى به روايت وارد نمى‌شود.

دلالت روايت: در اين روايت، زراره از امام صادق عليه السلام سؤالاتى را مى‌پرسد و امام عليه السلام نيز به آن‌ها پاسخ مى‌دهند؛ كه ابتدا پنج مورد از قاعده‌ى تجاوز بيان مى‌شود و سپس امام عليه السلام يك ضابطه كلّى را ارائه مى‌دهند.

زراره مى‌گويد: از امام صادق عليه السلام سؤال كردم: فردى در حال اقامه در اذان شكّ مى‌كند، چه بايد بكند؟ امام عليه السلام فرمود: به شكّش اعتنا نكند و بگذرد.

پرسيدم: اگر در حال تكبير نماز در اذان و اقامه شكّ كند، چه مى‌شود؟

امام عليه السلام فرمودند: اعتنا نكند و بگذرد.

پرسيدم: اگر در حالى كه مشغول قرائت نماز است، در تكبير شكّ كند؟

امام عليه السلام فرمودند: ادامه دهد.

[١]- ر. ك: محمّد بن حسن طوسى، الفهرست، ص ١١٥، شماره ٢٤١؛ احمد بن على نجاشى، رجال النجاشى، ص ١٤٢، شماره ٣٧٠.

[٢]- ر. ك: محمّد بن حسن طوسى، الفهرست، ص ١١٨، شماره ٢٤٩؛ احمد بن على نجاشى، رجال النجاشى، ص ١٤٤، شماره ٣٧٥.

[٣]- ر. ك: محمّد بن حسن طوسى، الفهرست، ص ١٣٣، شماره ٣١٢؛ احمد بن على نجاشى، رجال النجاشى، ص ١٧٥، شماره ٤٦٣.

[٤]- محمّد محسن الفيض الكاشانى، كتاب الوافى، ج ٨، صص ٩٤٩ و ٩٤٨، شماره ٧٤٦٢- ٧.

[٥]- امام خمينى، الإستصحاب، ص ٣٠٧.