طبقات ناصري(تاريخ ايران و اسلام) - سراج جوزجانی، منهاج الدین - الصفحة ٣٩١ - (٦٠) لاويك، انوك؟
اول نام (قرا) نيز در تسميههاي توركان رواج داشت، و همين مولف كاشغري گويد:
«قرا به فتحه اول: الاسود و به يسمي الملوك الخاقانيه» (٢/ ١٦٧) پس قرا بجكم معني غژگاو سياه دارد، و اين تسميه بنام حيوانات در بين توركان دأب بود، مثلا ارغون (نام مرغي كه بدان گنجشك شكار نمايند كتاب مذكور ١- ١٠٨) بغرا (شتر نر، ١، ٣٥٢) جغري (صقرا- ٣٥٢) تغرل (طاير درنده ١- ١٠٨) بغرا (شتر نر، ١، ٣٥٢) جغري (صقرا- ٣٥٢) تغرل (طاير درنده ١- ٤٠٠) يغان (فيل ٣/ ٢٢) تنكا (ببر ٣- ٢٧٢) و غيره.
(به تعليق ١٨ و كلمه غژگاو رجوع شود) (٦٠) لاويك، انوك؟
در املاي اين كلمات نويسندگان دوره اسلامي و قبل از اسلام مختلفاند،
دودماني از شاهان محلي كابل و غزنه و گرديز در ادوار قبل الاسلام و مقارن
ظهور اسلام درين سرزمين حكمراني داشتند، كه بقول لنگورتديمز در حدود ٢٦٠ ه
حكمران محلي غزنه شاه لاويك بود، و شخصيت مجهوليست (دايرة المعارف اسلام
٢/ ص ٤/ ١٥) عبد الحي گرديزي مقابله ابو منصور افلح بن محمد بن خاقان را با
يعقوب ليث در گرديز شرح ميدهد (زين الاخبار، ص ٦) و نظام الملك در شرح عصر
الپتگين از امير غزنه لويك نام ميبرد (سياست نامه ١٢٢) و منهاج سراج
جوزجاني نيز ابو بكر لاويك را در چرخ لوگر در مقابل سكتگين ذكر ميكند
(طبقات ناصري ١/ ص ٢٦٨) و محمد بن علي شبانكارهيي نيز ازين لويك غزنه ياد
آورست (مجمع الانساب خطي) فصيح احمد بن جلال الدين محمد خوافي مشهور به
فصيحي (٧٧٧- ٨٤٩ ه) در تاريخ خويش دو بار از لويك ياد كرده، در احوال سال
٣٢٢ ه مينگارد:
«فتح غزني بر دست البتگين ترك و گريختن لويك والي غزني» (مجمل فصيحي ٢/ ٤٥) و باز در وقايع سنه (٣٥٤ ه) مينويسد:
«حرب
اسحق بن البتگين ترك با لويك كه پيشتر والي غزني بود، و البتگين او را
بيرون كرده بود، و چون اسحق بن البتگين بسمرقند رفت او با غزني آمده بود و
فرار لويك مذكور» (مجمل ٢/ ٧٢).