طبقات ناصري(تاريخ ايران و اسلام) - سراج جوزجانی، منهاج الدین - الصفحة ١٥١ - اشاره
و تا بدين غايت كه تاريخ اين طبقات است، سنه ثمان و خمس و ستمائة از فرزندان توشي همان يك پادشاه باقيست «حق تعالي سلطان اسلام را در ارتفاع مدارج شاهي (سالهاي بسيار نامتناهي) باقي داراد [آمين]» [١] الرابع اوكتاي [٢] (بن) چنگيزخان
اشاره
چون چنگيزخان درگذشت، اوكتاي را به پادشاهي وصيت كرد اگرچه چغتاي [٣] از اوكتاي مهتر بود، اما چغتاي قتال و ظالم بود چون اوكتاي بتخت نشست وصيت چنگيزخان بجاي آورد، و تمامت خلق تنكت را از زن و مرد بقتل رسانيد، و از آنجا بطرف تركستان بازگشت، و ممالك تركستان را ضبط كرد، و باطراف خراسان و عراق و طرف غور و غزنين فوج [٤] حشم نامزد گردانيد، و كارهاي مملكت بر جاده معدلت و حشم داري و رعيتپروري آغاز نهاد، وا [و] كتاي در ذات خود بغايت كريم، و نيكو خلق (بود) و مسلمان دوست عظيم بود [ه] و در تعظيم و فراغت اهل اسلام جد تمام مينمود، و در عهد او مسلمانان كه در مملكت او بودند مرفه الحال و با حرمت بودند [٥] و در دور پادشاهي او در جمله شهرهاي تنكت و طمغاج و تبت و بلاد چنين مساجد (بنا) شد، و جمله قلاع و حصنهاي زمين مشرق را بجماعت امراء اسلام داد، و امرائي را كه از ايران و توران برده بودند، در شهرهاي تركستان [و] بالا (و) زمين طمغاج و تنكت ساكن كرد، و فرمان داد، تا مسلمانان را بلفظ يار و برادر ياد كنند و مغلان را فرمان داد، تا دختران را به مسلمانان دهند [و] اگر كسي به خطبت [٦] اولاد ايشان، رغبت نمايد، منع نه كنند، و در جمله بلاد مشرق نمازهاء جمعه [٧] قايم گشت [٨] و مسلمانان دران بلاد ساكن شدند، و قصبات و شهرها (ي خود
[١] كلمات بين «....» در مب نيست
[٢] مط و مب: اكتاي
[٣] اصل: جقتاي
[٤] مط و مب:
افواج
[٥] مط و مب: ... بود بعهد او مسلماناني كه در ممالك او بودند مرفه الحال و با حرمت بودند و در تعظيم و فراغت اهل اسلام جد تمام مينمود و در دور ...
[٦] اصل: بخطيب
[٧] اصل: جمع
[٨] مط و مب: شد