طبقات ناصري(تاريخ ايران و اسلام) - سراج جوزجانی، منهاج الدین - الصفحة ٢٠٨ - فصل در تقرير بر افتادن مغل لعنهم اللّه
و ديار بكر سوف يقتل بعضهمبالسيف بين اصاغر و اكابر و زود باشد، كه
ديار بكر چنانچه حلب (و شام) و ايمد و ماردين، و ميافارقين [است] كشته شوند
[١] [بعضي ازيشان به تيغ كافران]
و الروم تفزع منهم و تخاف همو
لربما سلموا لذل الكافر [٢] اهل بلاد روم بترسند ازيشان، و درهم باشند، و
شايد كه به سلامت مانند از خواري كافران [لعنهم اللّه]
و الويل اذ
وطنوا [٣] ديار ربيعةما بين دجلتها [٤] و بين الخازر زشتا و هلاكا،
چون بسر بردند، ديار ربيعه [٥] را ميان دجله و ميان خازر [٦] كافران
(خذلهم اللّه)
و يطيقون [٧] بلاد اردويل كلها [٨]من شهر زور الي
بلاد السامر [٩] [و] (فرا) بگيرند شهر [هاي] اردويل [را] تمام از آنجا
[كه] شهر زور است، تا ديگر شهرهاي سامر [١٠]
هذا و تغلق [١١] اربل
من دونهم [١٢]يوما و تؤخذ عند قلة ناصر بر بندند [١٣] شهرهاي اربل [١٤] يك روز و [ديگر روز] گرفته شود، از اندكي ياري كنندگان.
[١] مط: شود
[٢] اصل:
و لويماء سلوا لذل الكافر
؟
[٣] مط: رطنو- اصل:
آن وطيو، بتقريب معني وطنوا نوشته شد.
[٤] اصل: و خلتها
[٥] مط:
ربيع
[٦] اصل: ربيعه را ميان آب آن خارند كافران
[٧] مط: يطبقون
[٨] مط: طبقات ناصري ج٢ ٢٠٨ [قصيدة] لامام يحيي اعقب رضي الله عنه[٣] ..... ص : ٢٠٥
بلاد لديك كلها؟ ولي اردويل شايد اردبيل باشد، كه از شهر مدن آذربايجان بود، يا اينكه اردوال باشد، كه بين واسط و جبال بلاد خوزستان شهركي بود (مراصد)
[٩] مط: بلاد لامر ولي سامرا زقراي غوطه دمشق است (مراصد)
[١٠] مط: روز است تا شهر شام.
[١١] اصل: تعلق، ولي غلق ضد گشادگي باب است
[١٢] مط: اريك من دونهم؟ ولي اربل نام شهر صيد است در سواحل شام، و اربك به باي موحده در ناحيت اهواز بود (مراصد) درين مورد يكي ازين دو صورت صحيح خواهد بود، و اريك بياي مثناة نسخه مط صحت نخواهد داشت.
[١٣] اصل: به بندند
[١٤] مط: بر بندند، دروازهاي شهر اردويل
طبقات ناصري، ج٢، ص: ٢٠٩ و يطوون [١] توتوه [٢] و ينهب مالهاو يزورها من معشر و مشاجر و بسپرند [٣] زمين توتوه [٤] راه و غارت شود جان اين [٥] قوم، چنانچه زيارت كنند [ايشان را دوست و دشمن]
و لربما [٦] ظهرت عساكر موصلترجوا الامان من الخون الكافر [٧] و باشد كه ياري كند ايشان را لشكرهاي موصل، باميد امان از خيانت كافران [٨]
و الويل ان حلوا بشاطئ دجلةو مضوا الي بلد بغير تناكر زشتا و هلاكا! كه بكنار دجله آيند كافران، و بگذرند بشهري يعني بغداد و كرخ [آشكارا نه پنهان]
و تري الي الثرثار [٩] نهبا واقعاو دما يسيل [١٠] و هتك ستر الساتر و بيني تو بريختن خون بكينهجوئي و غارتي افتاده باشد، و خون روان شده، و دريدن پردههاي پوشيدگان [١١]
و كذلك الخابور ينهب بعضهمبعضا [١٢] و ليس لاهله من جابر و همچنين ولايت خابور غارت كنند و يك ديگر را بكشند، و نباشد (مر) ايشان را كسي كه شكسته [ايشان را به] بندد
______________________________
[١] مط و اصل: يطون
[٢] كذا در مط، اصل: تولوه و در ترجمه توبوه شايد توبه باشد كه در شرقي موصل واقع بود (مراصد)
[٣] مط: و ببرند
[٤] مط: توتو
[٥] مط: آن
[٦] اصل:
ولديحا
[٧] اصل: من الحروف الكافر: مط من الخوون الكافر
[٨] ترجمه اين بيت در اصل نيست، فقط از مط گرفته شد
[٩] مط و اصل: الي الثرثار، ثرثار بفتح بمعني بيهوده گوي و نام نهريست يا وادي بزرگ ميان سنجار و تكريت (منتهي الارب ١ ر ١٥٨) اگر چه معني فارسي مط به مفهوم اول نزديكي دارد، ولي ثرثار بمعني دوم تام جائي خواهد بود،
[١٠] اصل: يميل،
[١١] مط: و بيني تو بر ايشان گفتن بيهوده عادت باشد، و خون روان شوند و دريدن پردهاي مسلمانان،
[١٢] اصل: بعض
طبقات ناصري، ج٢، ص: ٢١٠ و يكون وقت خريف زهر نباتها [١]تلقي النفوس من البلاء المتواتر و باشد هنگام تير ماه، و تازگي گياهها، كه خلق مبتلا شوند، ببلا (ها) ي پياپي كفار [دمرهم اللّه]
و لربما ظهرت عليهم فئة [٢]من آل صعصعة كرام عساكر و [اندكي] باشد [كه] پيدا شود بدفع ايشان گروهي و جوانان و فرزندان صعصعه، يعني كردان شام [٣]
هذا (و) يسقون الفرات خيولهممن باب طاوي فوق ظهر الطامر [٤] اين گاهي [٥] باشد، كه آب دهند اسپان را [از قرات] بموضعي كه آنرا باب طاوي گويند، بر پشت اسپان [لاغر]
او يلفهم [٦] حلب بجيش لو سريالبحرا ظلم [٧] كالعجاج الثائر [٨] [و] پيچد [٩] از حلب ايشان را لشكري [كه] اگر بروند [ايشان] بر [روي] دريا سياه كنند [دريا را] از سم اسپان
و اذا مضي نصف القران رايتهمفي ارض خلق [١٠] في عداد عساكر چون نصف قران بگذرد بيني در بلاد [زمين] شام و دمشق در شمار لشكر [ها]
يفنيهم الملك المظفر مثل مافنيت [١١] ثمود في الزمان الغابر نيست كند ايشان را ملك مظفر مانند آنكه نيست شدند قوم صالح پيغامبر [١٢] در (ان) روزگار گذشته
______________________________
[١] اصل: شهر بناتها
[٢] در اصل: فتيته هم خوانده ميشود
[٣] مط:
و باشد پيدا شوند از ايشان گروهي از فرزندان صعصعه يعني گردان شام
[٤] در نسخه اصل مصراع دوم اين بيت را با اول بيت سابق آوردهاند و اين مصراع چنين است: من باب طاقمي فوق ظهر الظاهر، ولي چون در ترجمه باب طاوي و اسپان آمده صورت مط اصح خواهد بود، چه طاهر در لغت اسپ طويل القوائم جواد است (المنجد)
[٥] مط: گروهي-
[٦] اصل: يلقهم
[٧] مط: كظلم
[٨] ثاير: گرد و غبار متحرك
[٩] مط: پيچند
[١٠] اصل: حلق
[١١] اصل: قلبت
[١٢] اصل: پيغمبر