پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١١ - ١- اقسام وحى و چگونگى آن در روايات اسلامى

توضيحات‌

١- اقسام وحى و چگونگى آن در روايات اسلامى‌

با اين‌كه مسأله وحى از دائره حس انسانى معمولى بيرون است، و همان‌گونه كه گفتيم ما فقط علم اجمالى به آن داريم نه تفصيلى، در روايات اسلامى توضيحات بيشترى در اين زمينه آمده است كه به گوشه‌اى از آن ذيلًا اشاره مى‌شود:

١- در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم كه امام عليه السلام براى وحى تفسيرها و اقسام متعددى بيان فرمود:

اوّل: «وحى نبوت و رسالت» كه در آيه شريفه‌ انّا اوْحَيْنَا الَيْكَ كَمَا اوْحَيْنَا الى‌ نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ ... «ما به تو وحى فرستاديم به همان‌گونه كه به نوح و پيامبران بعد از او وحى كرديم» (نساء ١٦٣) آمده است.

دوّم: «وحى الهام» كه در آيه‌ وَ اوْحى رَبُّكَ الىَ النَّحْلِ انِ اتَّخِذى‌ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجِرَ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ‌: «پروردگارت به زنبور عسل الهام كرد كه از كوه‌ها و از درخت و بست‌هايى كه مى‌زنند خانه‌هايى براى خود انتخاب كن» (نحل ٦٨) آمده.

سوّم: «وحى اشاره» همان‌گونه كه خداوند متعال درباره زكريا فرمود: فَخَرَجَ عَلى‌ قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرَابِ فَاوْحى‌ الَيْهِمْ انْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيّاً: «زكريا از محراب عبادتش به سوى مردم بيرون آمد و با اشاره به آنها گفت: صبح و شام خدا را تسبيح گوييد» (مريم ١١).

چهارم: «وحى تقدير» همان‌گونه كه مى‌فرمايد: وَ اوْحى‌ فى‌ كُلِّ سَمَاءٍ امْرَهَا (و فرمان خود را در هر آسمانى مقدر فرمود) (فصلت ١٢).

پنجم: «وحى امر» همان‌گونه كه درباره حواريين مى‌خوانيم: وَ اذْ اوْحَيْتُ الى‌ الْحَوارِيِّينَ انَ آمِنُوا بى‌ وَ بِرَسُولى‌: «به خاطر بياور هنگامى را كه به حواريين امر كردم كه به من و فرستاده‌ام ايمان بياوريد» (مائده ١١١).