پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٣ - ١- حقيقت اعجاز چيست؟
ولى سخن در اين است، آيا معجزه را خداوند انجام مىدهد و كار پيامبر صلى الله عليه و آله تنها دعا كردن و درخواست نمودن است و يا اينكه خداوند، قدرتى به نفوس پيامبران و اراده آنها مىدهد كه مىتوانند باذن اللَّه اين گونه خارق عادات را ظاهر سازند.
بدون شك پارهاى از معجزات همچون قرآن مجيد، كار خدا و كلام خداست، سخن در معجزات ديگرى همچون معجزه عصاى موسى عليه السلام و يد بيضا يا معجزات حضرت مسيح عليه السلام در زمينه احياى مردگان و شفاى بيماران مىباشد.
از نظر دليل عقل، هر دو احتمال ممكن است، يعنى هيچ مانعى ندارد كه معجزه از سوى خدا به دعا و درخواست پيامبر انجام شود، و يا خداوند چنين قدرتى را به نفوس پيامبران دهد، هيچكدام از اين دو منافات با اصل توحيد و استناد معجزات به خداوند ندارد.
ظواهر آيات قرآن نيز مختلف است، در مورد احياى مردگان به وسيله مسيح عليه السلام مىفرمايد:
وَ احْيِى الْمَوْتى بِاذْنِ اللَّهِ: «من مردگان را به فرمان خداوند زنده مىكنم» در اينجا احياى مردگان را به خود نسبت مىدهد.
در حالى كه در مورد ساختن و آفرينش يك پرنده مىگويد: فَانْفَخَ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْراً بِاذْنِ اللَّهِ: «من در آن صورتى كه از گل ساختهام مىدمم، و به فرمان خدا پرندهاى مىشود»! (آلعمران- ٤٩).
اوّلى نشان مىدهد كه بعضى از معجزات، كار انبيا به فرمان خداست، و دوّمى نشان مىدهد كه بعضى ديگر كار خداوند است، و همانگونه كه گفتيم هر دو سرانجام به اراده الهى باز مىگردد، و هيچگونه منافاتى با اصل توحيد ندارد.
آيا تأثير يك داروى شفابخش كه آن هم باذن اللَّه است با اصل توحيد مخالف است؟ مسلّماً نه، چه مانعى دارد كه اراده شخص پيامبر صلى الله عليه و آله به اذن الهى مؤثر در احياى مردگان و شفاى بيماران باشد و آنها كه اصرار در نفى اين معنا دارند از اين حقيقت غافلند كه تأثير هرچيز به اذن اللَّه است و آن عين توحيد است.