پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٤ - چگونه آلودگان، منادى تقوا شوند؟
لذا فخر رازى در ذيل اين آيه نيز تصريح مىكند كه آيه فوق دلالت دارد بر اينكه انبياء عليهم السلام از خطا در فتوا و احكام معصوماند؛ زيرا خداوند اطاعت آنها را واجب شمرده، و حتى تسليم در ظاهر و باطن را لازم نموده است، و اين امر، صدور خطا را از آنها نفى مىكند. [١]
درست است كه آيه در مورد داورىهاى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم نازل شده، ولى با توجه به قرائن موجود در آن اطاعت از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم را در همه چيز واجب مىشمرد، لذا در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم: «لَوْ انَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ، فَاقَامُوا الصَّلَاةَ، وَ آتَوُا الزَّكَاةَ، وَ صَامُوا شَهرَ رَمَضَانَ، وَ حَجُّوا البَيْتَ، ثُمَّ قَالُوا لِشَىْءٍ صَنَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ الَّا صَنَعَ خِلَافَ مَا صَنَعَ او وَجَدُوا مِنْ ذلِكَ حَرَجاً فِى انْفُسِهِمْ لَكَانُوا مُشرِكِينَ! ثُمَّ تَلَا هذِهِ الْايَةَ ...»
«هرگاه قومى خدا را بپرستند، و نماز را بپا دارند، و زكات را بپردازند، و ماه رمضان را روزه بگيرند، و حج انجام دهند، سپس درباره چيزى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم انجام داده است بگويند:" چرا برخلاف اين انجام نداد؟" يا در دلشان از اين نظر ناراحتى وجود داشته باشد، آنها مشركاند! سپس آيه فوق- سوره نساء، آيه ٦٥- را تلاوت فرمود». [٢]
روشن است كه اين مسأله مخصوص زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نبوده بلكه تا دامنه قيامت باقى و برقرار است؛ همان گونه كه بعضى از مفسّران نيز به آن اشاره كردهاند. [٣]
بنابراين هرگاه كسانى در برابر سنتهاى قطعى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و داورىهاى او اظهار مخالفت و يا ناراحتى درونى داشته باشند مشمول اين روايت خواهند بود.
در مجموع آيات سه گانه فوق يك حقيقت را با عبارات مختلف و متنوع بيان مىكند؛ و آن اينكه بايد در برابر دستورها، برنامهها و داورىهاى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به طور كامل تسليم بود، و اين جز با قبول مقام «عصمت» او ممكن نيست.
[١]. تفسير كبير، جلد ١٠، صفحه ١٦٥.
[٢]. مجمعالبيان، جلد ٣، صفحه ٦٩.
[٣]. روحالمعانى، جلد ٥، صفحه ٦٥.