پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٥ - انبيا و علم غيب
و گاه گفته شده اشاره به حافظانى است از فرشتگان كه پيامبران را از شر دشمنان حفظ مىكردند. [١]
ولى در هر حال دلالت صدر آيه بر آگاهى پيامبران بر اسرار غيب به تعليم الهى جاى ترديد نيست.
اما در مورد جمله «لَيَعْلَمَ انْ قَدْ ابْلَغُوا ...» كه بعد از اين آيه آمده و چگونگى پيوند آن با آيه قبل مفسّران احتمالات زيادى دادهاند كه غالب آنها بر خلاف ظاهر آيه، و باعث ناهماهنگى ضميرها، بلكه ناهماهنگى جملههاى آيه مىشود.
آنچه صحيحتر به نظر مىرسد اينكه ضميرها در «لِيَعْلَمَ» و «احاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ» و «احْصى كُلَّ شَىْءٍ عَدَداً» تمام به خدا برگردد، و ضمير در «ابْلَغُوا» يا اشاره به پيامبران است و يا اشاره به فرشتگان الهى كه مأمور ابلاغ وحى بودند، بنابراين مفهوم آيه در مجموع چنين مىشود: «هدف از تعليم اسرار غيب يا از مراقبت ملائكه اين است كه خدا بداند پيامبرانش رسالتهاى پروردگارش را ابلاغ كردهاند، و خدا به آنچه نزد آنهاست احاطه دارد و هر چيزى را احصا كرده است».
البتّه منظور از جمله لِيَعْلَمَ (تا خداوند بداند) اين نيست كه چيزى را نمىدانسته و آگاه شده است، بلكه منظور تحقق عينى علم خداوند است كه از آن تعبير به علم فعلى مىشود، يعنى هدف اين بود كه علم خداوند درباره ابلاغ رسالت عينيت خارجى پيدا كند و حاصل گردد.
نتيجه اين مىشود كه آگاهى انبيا از اسرار غيب از سوى پروردگار يا به وسيله فرشتگان سبب تكميل ابلاغ رسالت و تحكيم پايههاى نبوت انبيا بوده است (دقت كنيد).
[١]. بايد توجه داشت كه «رصد» در اصل به معناى مراقبى است كه در كمينگاهى قرار مىگيرد و اوضاع را تحت مراقبت قرار مىدهد و شايد اطلاق اين واژه بر طريق (راه) از اينجا گرفته شده باشد و گرنه ريشه اصلى طبق گفته مقاييس اللغة، و راغب در مفردات، همان است كه در بالا گفته شد.