پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٢ - منابع علم پيامبران
آن (قرآن) را روح القدس از جانب پروردگارت به حق نازل كرده است». (نحل ١٠٢).
مفسّران براى «روحالقدس» عمدتا دو تفسير ذكر كردهاند: يكى فرشته وحى جبرئيل، و ديگرى نيروى مرموز غيبى خاصى كه با انبيا بوده است، آيه مربوط به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم با معناى اوّل تناسب دارد ولى آيات مربوط به حضرت مسيح متناسب با معناى دوّم است و همان بود كه مسيح را تأييد مىكرد تا در گاهواره سخن بگويد و يا مردگان را زنده نمايد.
اين روح مقدّس و پاك منبع الهامبخش بزرگى براى انبيا بوده و حتى از بعضى از تعبيرات احاديث استفاده مىشود كه روح القدس با افراد با ايمان (طبق سلسله مراتب ايمانى) نيز همراه است، و همان است كه گويندگان متعهد و شاعران با ايمان را در گرفتن و سرودن نثر و نظمهاى بليغ تأييد مىنموده، و مؤمنان راسخ را در تصميمگيرىهاى مهم تقويت مىكرده.
از روايات فراوانى بر مىآيد كه روح القدس حقيقتى بوده است در انبيا و ائمه معصومين عليهم السلام و با آن حقايق بسيارى را درك مىكردهاند، از جمله در روايات متعددى آمده است كه امامان معصوم عليهم السلام به هنگام قضاوت و داورى از روحالقدس مدد مىگرفتند.
١- اين تعبير در مورد «حسّان بن ثابت» آمده است كه پيغمبر درباره او فرمود لَنْ يَزَالُ مَعَكَ رُوحُ الْقُدُسِ مَا ذَبَبْتَ عَفَّا: «اى حسّان ما دام كه با اشعارت از ما دفاع مىكنى روحالقدس با توست» (سفينة البحار ماده كميت).
در مورد كميت شاعر معروف اهلبيت عليهم السلام نيز آمده است كه امام باقر عليه السلام به او فرمود: لا تَزالُ مُؤيَّداً بِرُوحِ الْقُدُسِ: «تو هميشه به وسيله روح القدس تقويت مىشوى» (الغدير، ج ٢، ص ٢٠٢- حالات كميت) نظير همين معنا در مورد دعبل خزاعى نيز آمده است كه وقتى دعبل قصيده معروف «مدارس آيات» را در محضر امام على بن موسى الرضا عليه السلام خواند هنگامى كه به اين شعر درباره قيام مهدى عليه السلام رسيد:
|
خُرُوجُ امَامٍ لَامُحَالَةَ واقِعٌ |
يَقُومُ عَلَى اسْمِ اللَّهِ وَ الْبَرَكاتِ! |