ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧١ - مقصود
كسانى كه در زمينند از كيست؟ خواهند گفت: از خدا، بگو: چرا متذكر نمىشويد! بگو: خداى آسمانهاى هفتگانه و خداى عرش عظيم كيست؟ خواهند گفت: همه از خداست. بگو: چرا تقوى پيشه نميكنيد؟ بگو: ملك هر چيزى بدست كيست؟ اوست كه پناه ميدهد و پناه داده نميشود. اگر ميدانيد. خواهند گفت: از خداست. بگو: چرا مسحور هستيد؟ ما حق را براى آنها آورديم و آنها دروغگويانند.
قرائت:
للَّه: در آيه اول اختلاف ندارد. اما در دو آيه ديگر بصريان بدون لام خواندهاند.
مقصود:
اكنون خداوند درباره كافرانى كه منكر قيامتند، مىفرمايد:
(بَلْ قالُوا مِثْلَ ما قالَ الْأَوَّلُونَ): لكن سخن اينها هم در مورد انكار قيامت، همان سخن گذشتگان است. سپس عين گفتار آنها را نقل كرده، ميفرمايد:
(قالُوا أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً وَ عِظاماً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ): گفتند: آيا وقتى كه مرديم و خاك و استخوان شديم، برانگيخته ميشويم؟ اين سؤال آنها نشان جهل آنهاست.
زيرا اگر فكر ميكردند كه پيدايش آنها در اين جهان كه از نيستى بهستى آمدهاند، عظيمتر است، زنده شدن پس از مرگ را عظيم نمىشمردند و اقرار ميكردند كه خدا خالق آنهاست.
(لَقَدْ وُعِدْنا نَحْنُ وَ آباؤُنا هذا مِنْ قَبْلُ): پيش از آمدن تو هم ما و پدرانمان به آنچه تو مىگويى وعده داده شدهايم، اما تصديق نكردهايم.
(إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ): نيست اين مطلب، مگر اكاذيب گذشتگان كه با اينكه حقيقت نداشته، نوشتهاند و بيادگار گذشتهاند. اكنون در مقام رد آنها مىفرمايد:
(قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيها إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ): بگو: اگر ميدانيد ملك زمين و كسانى كه در زمينند، از كيست؟
(سَيَقُولُونَ لِلَّهِ): خواهند گفت: از خداست، زيرا خالقيت خدا را منكر نبودند.