ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٨ - مقصود
|
الستم خير من ركب المطايا |
و اندى العالمين بطون راح |
|
آيا شما بهترين سواركاران و سخاوتمندترين افراد نيستيد؟ (يعنى هستيد و مدح است. بر خلاف آيه كه جمله استفهام در آنجا مثبت است، يعنى گرفتار نفاق هستيد و منظور مذمت است).
(أَمِ ارْتابُوا): يا اينكه آيا آنها از تو چيزى ديدهاند كه بخاطر آن در باره تو گرفتار شك و ترديد شدهاند؟
(أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ): يا اينكه آيا مىترسند كه خداوند بر آنها ظلم كند و پيامبر در داورى خود از راه حق منحرف شود؟ بديهى است كه عدم قبول سخنان پيامبر بخاطر يكى از امور مذكور است. از اين جهت است كه به دنبال آن ميفرمايد:
(بَلْ أُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ): هيچكدام از امور مذكور درست نيست. بلكه خود آنها ظالمند و بخود و ديگران ظلم كردهاند.
از اين آيه استفاده ميشود كه ترس از ظلم خدا بر خلاف دين است و اگر كسى يقين به ظالم بودن خدا داشته باشد، در مخالفت دين صريحتر است.
(إِنَّما كانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَنْ يَقُولُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا): سخن مؤمنين اين است كه هنگام دعوت بسوى خدا و رسولش، مىگويند: سخن پيامبر را شنيديم و امرش را اطاعت كرديم. اگر چه امر پيامبر براى آنها ضرر داشته باشد.
(وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ): اينها در پيشگاه خداوند مزد مىگيرند. از امام باقر (ع) نقل شده كه منظور از آيه على (ع) است.
(وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللَّهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ): آنها كه فرمان خدا را اطاعت كنند و از كيفر نافرمانى بيمناك باشند و به وسيله امتثال اوامر و ترك نواهى تقوى پيشه كنند، رستگارند. برخى گويند: يعنى از گناه گذشته مىترسند و نسبت به آينده تقوى دارند.