منابع فقه - علامه جعفری - الصفحة ٩٧ - دليل

ارگان ، گرفته شده است به معناى خطكش است كه براى كشيدن خط استعمال مى شده است ولى بعدها به معناى قضيهء كليه اى كه مدرك موارد معين در حكم قانون مى باشد به كار برده شده است . طريق يك مفهوم عموميست و آن مسافتى را مى گويند كه ميان نقطهء حركت و مقصد قرار گرفته است .
آن چه كه مورد استعمال معموليست چهار كلمهء « دليل ، قاعده ، اصل و قانون » مى باشد و در اصطلاح حقوق و فقه اسلامى مفاهيم مشخصى دارند .
دليل اصطلاح دليل در فقه اسلامى بطور كلى با همان معناى لغويش كاملا موافق است و به معناى رهنما يا اثبات كنندهء موضوع و يا حكم مى باشد .
روشنترين و اصيلترين دليلها عبارتست از قطع به واقع [١] كه با كلمات مختلفى بيان مى گردد مانند يقين و جزم و علم و غير ذلك . در صورت قطع به يك واقع گويى انسان قاطع خود واقعيت را ، خواه موضوع و خواه حكم ، دريافته است

[١] قطعيت پيدا كردن در مورد يك واقعيت .