منابع فقه - علامه جعفری - الصفحة ٤٢ - مقدمهء يكم تربيت افراد براى درك قوانين اجتماعى و پذيرش مسئوليتها

نتيجهء بسيار روشنى كه از اين مطالب بدست مى آيد همين است كه بعنوان يك اصل اسلامى متذكر شويم كه :
ضرورىترين تكليف رهبر اجتماع اسلامى ، آماده ساختن افراد براى پذيرش وجدانى حقوق اسلامى است .
بنا بر اين اسلام مى تواند عالىترين حقوق انسانى را مطرح نمايد ، زيرا مطابق اصلى كه گفتيم ، اسلام مجبور است وجدانهاى آزاد افراد را در بارهء تكاليف و مسئوليتها تحت سلطه قرار بدهد . و اين امر معظم ، بدون اين كه تكاليف و قوانين آن با عقل سليم انسانى هماهنگ باشد ، امكان پذير نيست .
بالنتيجه اصل مزبور در سه قضيهء ذيل مطرح مى شود :
١ - قوانين منطبق با عقل سليم و آماده ساختن افراد براى پذيرش آنها .
٢ - نظارت وجدان آزاد بر بايستگيها و نبايستگيهاى مقرره .
٣ - احساس مسئوليت و تكامل شخصيت در صورت عمل به قوانين ، سقوط شخصيت به اضافهء كيفر در صورت تخلف از قوانين .
اين اصل مى تواند پاسخ قاطعانه اى بدان افراد بىاطلاع