اخلاق محتشمي - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٧١

چنانكه از ديباچه و خاتمه آن برميآيد. ميخواسته است خود تأليف كند و «در هر بابى از ابواب مكارم اخلاق از آيات قرآن و اخبار پيغمبر و اشارات و سجلات موالى از نصوص كلام و احاديث رسول عليه السلام و نكات رجال و دعوات موالينا لذكرهم السلام و نكت رجال و دعاة ايشان و سخن حكما و بزرگان كلمه‌اى چند ثبت» نمايد «تا فايده مطالعه و تذكار و قرائت و تكرار آن عموم رفيقان طالب را حاضر و غايب شامل باشد»، اين بود كه محتشم چند برگى بخط خود از آنچه بياد داشت نوشت و آنرا «فهرست» ناميد.

او در دنبال هر بابى مطالبى آورد ولى براى «ازدحام اشغال مملكت و گزاردن مصالح و مهمات رعيت» نتوانست آنرا بپايان برد و ناگزير بخواجه طوسى دستور داد كه نوشته او را كامل سازد و بدو گفت كه «شمه‌اى از آنچه استماع ميكنى از املاء ما و در كتب اهل دعوت مى‌بينى شمه‌اى را با آن اضافت كرده تا چون تمام شود و نظر ما بر آن بگذرد اگر مصلحت بينيم فرماييم كه از سواد با بياض برگيرند» طوسى هم پذيرفت و آنچه از محتشم مى‌شنيد در آن مى‌نوشت «و اگر فنى بود كه اسم آن در فهرست مثبت» بوده و كمتر درباره آن سخن رفته بود از «كتب اهل دعوت» كلمه‌اى چند بر گرفته بر آن ميافزود و پس از پايان يافتن ابواب چهل گانه كتاب هم آن را بمحتشم نشان داد تا اگر بخواهد آن را بپسندد.

خواجه در اين كتاب چنانكه ديده‌ايم نخست آيات قرآن آورد و سپس اخبار نبوى آنگاه خبرهاى علوى سپس سخنان امامان ديگر شيعى و از صحيفه سجاديه كه من بيشتر آنچه طوسى از اين صحيفه گرفته بود توانسته‌ام در صحيفه موجود و دسترس بيابم.