ابن دايه ابو جعفر احمد بن ابى يعقوب يوسف بن ابراهيم دبير ستاره شناس رياضى‌دان مهندس مصرى درگذشته نزديك ٣٣٤ (سده سوم و چهارم) از دوستاران فرهنگ يونانى در برابر دبيران دوستاران انديشه ايرانى در العهود اليونانية خود پند هادريانوس فرمانرواى رومى به پسرش در چندين بند كه در بدايع السلك فى طبايع الملك از آن آورده شده است و پند وزيرى به پسرش و پند يكى از توده مردم به پسرش را گذارده و ميگويد كه همه اينها از يونانى برگردانده شده است.

در اين پندها نيز اصول كشور داراى گنجانده شده است.

(الاصول اليونانية للنظرات السياسية فى الاسلام ص ٩ و ٢١ و ٢٤- بروكلمن ٢: ١٠١٤) در مؤلفين مشار (١: ٣٢٢) و فهرست عربى او (٥٢٧) از السياسة لافلاطون از او ياد شده است (چاپ سربى بيروت مطبعه جميل بيك) كه آن همان عهود يونانيه است‌

بدايع السلك فى طبايع الملك كه ياد كرده‌ام از ابو عبد اللّه محمد بن الازرق غرناطى مالكى درگذشته ٨٩٦ است و آن از بهترين نمونه‌هاى آشتى ميان انديشه يونانى و ايرانى و اسلامى است، چه در آن از افلاطونيات و سخنان افلاطون و سياست ارسطو و عهود يونانيه (ص ٣٣٩ و ٣٥٠ و ٤٩٥) و عهد اردشير و سخنان شاپور و انوشيروان و فرمانروايان ايران و گفته‌هاى ابن مقفع و كندى و فارابى و ابن رشد بهره برده شده است با اينكه آن كتابى است درباره حكومت اسلامى بروش مالكى.

ابو حمو موسى بن يوسف بن زيان العبد وادى پادشاه تلمسان (٧٥٣- ٧٨٨) واسطة السلوك فى سياسة الملوك نگاشته است و در آن از پند پادشاه به پسرش درباره هنر شهريارى ياد شده است كه گويا آن همين پند هادريانوس باشد.

بروكلمن (٢: ٥٤ و ذيل ٢: ٣٦٣) از دو نسخه آن در الجزاير ١٣٧٤ و زيتونه تونس ٣٨/ ١٨٨٤ ياد كرده و گفته كه آن در تونس در ١٢٧٩ و در استانبول در ١٨٩٥ چاپ شده است.

٣- پند نامه اردشير يا كارنامه او كه به گواهى ابو القاسم عبد العزيز بغدادى در كتاب الكتاب (المورد ٢: ٢ ص ٥٩) ابن مقفع آن را از پهلوى به عربى برگردانده است.

(چاپ گريناشى و چاپ احسان عباس و ترجمه محمد على امام شوشترى از اين چاپ در ١٣٤٨)

گزيده آن «منتخب من عهد اردشير فى السياسة» از روى نسخه نوشته ٧١٠ در رسائل البلغاء (ص ٣٨٢- ٣٨٤) هست‌

ابن النديم در الفهرست (١٤٠) مى‌نويسد: «الكتب المجمع على جودتها: عهد اردشير،