نكته قابل توجه براى همشهريان نگارنده (گناباديان) اين است كه نسخه خطى اخلاق محتشمى به خط ميرزا بيك بن حسن الحسينى الجنابدى «گنابادى» بتاريخ ٢٠ ماه ربيع الثانى سال ١٠٠٩ در قريه فيضاياد محولات (موطن شاعر معاصر يزدانبخش قهرمان) نوشته شده است.

*** ٤- استاد دانشمند عباس زرياب خويى در مجله سخن (١١: ٨٥٢- ٨٥٣)

اخلاق محتشمى تأليف خواجه نصير الدين طوسى به انضمام ترجمه الادب الوجيز للولد الصغير و رساله در تولا و تبرا و مقالة فى فضائل امير المؤمنين على از همان مؤلف با ديباچه و تصحيح محمد تقى دانش پژوه- از انتشارات مؤسسه وعظ و تبليغ اسلامى دانشكده معقول و منقول، تير ماه ١٣٣٩

خواجه نصير الدين طوسى عالم بزرگ قرن هفتم هجرى علاوه بر كتاب اخلاق ناصرى كه بر پايه فلسفه اخلاق ارسطو است كتاب ديگرى در اخلاق به نام اخلاق محتشمى براى خواجه ناصر الدين عبد الرحيم بن ابى منصور محتشم قهستان تأليف كرده است كه از نوع كتب پند و امثال شرقى است و با آنكه در آن گاهى از حكماى يونان سخنان نقل مى‌كند فاقد جنبه فلسفى و تحليل روحى فضائل و رذائل است. روح مردم شرق بيشتر با سخنان كوتاه حاكى از پند و نصيحت سازگار است و آيات قرآنى و احاديث نبوى و اندرزنامه‌هايى ايرانى كه نمونه كامل آن در جاويدان خرد مسكويه ديده مى‌شود بهتر در مردم آن اثر مى‌كند تا فلسفه اخلاقى «راه وسط» ارسطو و اصول فلسفى رواقيان و اپيكوريان و كلبيون دنياى قديم و امر مطلق‌vitarePmI rehcsirogetaK كانت و مذهب اصالت نفع بنتام و يا پراگماتيسم ويليام جيمس.

خواجه در اين كتاب در هر بابى نخست آيات قرآنى و بعد احاديثى از پيغمبر اسلام و امامان شيعى و بعد سخنانى از دعاة اسماعيلى و حكماى يونان نقل مى‌كنند و بعد ترجمه فارسى آن را مى‌آورد. ترجمه‌ها غالبا سليس و روان و فصيح است. اين كتاب سودمند را آقاى محمد تقى دانش پژوه از دانشمندان و محققان معاصر كه سالها است اهل علم با تحقيقات ايشان در كتابشناسى و مخصوصا كتب فلسفى آشنائى دارند با زحمت فراوان از روى يگانه نسخه متعلق به آقاى دكتر اصغر مهدوى تصحيح كرده و با مقدمه بسيار سودمندى درباره خواجه نصير الدين طوسى و با سه رساله ديگر از او به چاپ رسانده است. در مقدمه ثابت كرده است كه با آنكه خواجه در آغاز به مذهب شيعى اثنا عشرى بوده است، در دورانى كه با اسماعيليان مى‌زيسته آيين اسماعيلى را برگزيده است و همين كتاب اخلاق محتشمى گواه صادق آنست. پس از آنكه خواجه به هولاگو مى‌پيوند دوباره به آيين شيعى اثنا عشرى مى‌گرود و كتب متعددى در تأييد آن عقيده مى‌نويسد.