چنانكه ياد كرده‌ام سرگذشت علمى و چگونگى دانش اندوزى طوسى از سير و سلوك (ص ٣٨) بدست ميآيد و از همان هم آشكار ميگردد كه طوسى خودبخود و تنها براى نيل بحق نزد باطنيان رفت و نخست از شهاب الدين باطنى پرسشى كرده و پاسخى گرفت و سپس فرصتى جست و در سفر عراق بخراسان بگرد كوه رفت و دو سه روزى نزد او ماند و از زبان او سخن دعوت شنود و بنوشت و بخراسان آمد و «فصول مقدس على ذكره السلام» خواند تا اينكه سر انجام فرصتى يافت و بمجلس ناصر الدين محتشم رسيد (ص ٤١).

ولى اينها با تربيت نخستين طوسى كه در محيط امامى اثنا عشرى بوده است منافاتى ندارد. زيرا پدر خواجه، وجيه الدين محمد بن حسن طوسى شاگرد سيد فضل اللّه راوندى و قطب الدين راوندى بوده و خواجه نزد او شرعيات آموخته و از او روايت ميكرده است‌[١].

شيخ برهان الدين محمد بن محمد بن على همدانى قزوينى شيعى امامى زنده در ٦١٢ هم از مشايخ روايت طوسى است‌[٢].

نيز نصير الدين ابو طالب عبد اللّه بن حمزة بن عبد اللّه بن حمزة بن الحسن طوسى مشهدى شارحى دانشمند امامى زنده ٥٧٣ در سبزوار دايى پدر خواجه طوسى بوده و طوسى ازو حديث شنيده است.[٣]

همچنين نور الدين على بن محمد شيعى دايى خود خواجه شيخ روايت او بوده است‌[٤].

گويا چنانكه از سير و سلوك (ص ٣٨) برميآيد كمال الدين حاسب حكيم‌

[١]مدرس ص ٩١ و ١٤١، مدرسى ص ٤ و ٦.

[٢]مدرس ٣ و ٩٣، مدرسى ١١.

[٣]مدرس ص ٥٢ و ٩٣.

[٤]مدرس ٩٤ و ١٤١.