کلام جـدید - خسروپناه، عبدالحسین - الصفحة ١١٨

ثانياً

پاره اى از رنج ها و شرور، اقتضاى ذاتى، تكوينى و طبيعى اين جهان اند و عموميت دارند; مانند پيرى، كه ريشه كَن شدنى نيست، امّا با دستورالعمل هاى اديان كاهش پذير و قابل تحمّل تر است;

ثالثاً

رنج ها و تعب ها براى آزمايش انسان ها و به تبع تكامل و تقويت آن ها ظاهر مى شوند.

و امّا پاسخ اديان نسبت به پرسش دوم، يعنى عدم تساوى رنج اين است كه رنج هاى اختيارى از آن كسانى است كه مقدمات آن را فراهم آورده اند و بدين جهت، تعميم پذير نيستند; و رنج هاى طبيعى و تكوينى نيز براى همه ى انسان ها به صورت مساوى توزيع مى شود و اقتضاى زندگى اين جهانى اند. رنج هاى آزمايشى نيز گرچه به يك سان نصيب آدميان نمى شود ولى اعتقاد به آن در كاهش رنج مؤثر است.

و امّا آموزه هاى دينى، پرسش سوم ـ يعنى بى پاداش بودن رنج ها ـ را با پذيرش پاداش هاى دنيوى و اخروى رنج ها پاسخ مى دهند. نكته ى قابل توجه ديگر اين كه رنج زمانى پديد مى آيد كه انسان به دنبال به دست آوردن تمام امور لذّت بخش باشد و با اين غايت طلبى، دچار سرگشتگى شده و هميشه ناراضى مى گردد.

و ليكن اگر آدمى تلاش كند تا اصول و قواعد اخلاقى بر زندگى شخصى او حاكم شود و يا به يك معشوق الهى سر سپرَد و عشق براى او فراهم گردد، رنج زدوده مى شود و عشق، زندگى او را فرا مى گيرد.

و امّا آياتى كه تبيين كننده ى مطالب فوق اند:

(وَ عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ);[١٢]

چه بسا چيزى خوش نداشته باشيد، حال آن كه خير شما در آن است.

(وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْء مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْص مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصّابِرِينَ);[١٣]

هر آينه شما را با اندكى از ترس، گرسنگى و آفت در مال ها و جان ها و ميوه ها مى آزماييم ومردان صبور و با استقامت را مژده بده.

(وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ);[١٤]

ما به ايشان ستم روا نداشتيم ليكن خودشان به خودشان ستم نمودند.

قرآن كريم بين سختى ها و آسايش ها تلازم قائل است و مى فرمايد:

(فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً);[١٥]

پس حتماً با سختى آسانى است l حتماً با سختى آسانى است.

خداوند سبحان به جهت لطف خاصّى كه به بندگان سالك و اوليا دارد، آن ها را گرفتار بلا مى كند.

امام صادق(عليه السلام) مى فرمايند: « اِنَّ اللّهَ اِذا اَحَبَّ عَبْداً غَتَّهُ بِالْبَلاءِ غَتّاً. »[١٦]

خدا زمانى كه بنده اى را دوست بدارد او را در درياى شدايد غوطهور مى سازد.

٤.معنا دادن به زندگى آدمى

معنادار كردن زندگى، يكى از مهم ترين نحله هاى مهم روان درمانى است كه به نام معنا درمانى مطرح مى شود.[١٧] اهميّت اين مطلب از آن جا روشن مى شود كه زندگى ما منحصر به حيات بيولوژيك نيست، و براى اين كه از حيات خود بهره مند شويم و حقيقت زندگى را دريابيم، بايد از پوچى دور بمانيم و اين، جز از طريق پاسخ به پرسش هاى اساسى در باره ى فلسفه ى زيستن، يعنى از كجا آمده ام؟

در كجا هستم؟

به كجا مى روم؟

ميسّر نيست; و دين به اين پرسش هاى سرنوشت ساز پاسخ صريح و شفاف مى دهد و تاريكى ها و ابهام هاى زندگى را مى زدايد. عقل گرچه تا حدودى به اين پرسش ها پاسخ مى دهد، ولى محدوديت عقل، حاكى از ناتوانى آن در حل نهايى اين پرسش هاست.

بسيارى از انسان ها از زندگى روزمرّه ى خود بيزار مى شوند و گاه، حيات اجتماعى را رها مى سازند و گاه دست به نابودى خويش مى زنند. و اين امور زاييده ى بى معنا خواندن زندگى و انحصار هستى و عالَم، به ماده و گرايش به بى دينى است.

استاد مطهرى(ره) در باره ى خود كُشى صادق هدايت مى نويسد: