تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٥ - نزول دفعى و نزول تدريجى قرآن

ربوبيت مطلقه پروردگار بينديشيد".

ديگر اينكه" اگر شما اهل يقين مى‌باشيد بهترين مورد براى پيدا كردن يقين همين جاست" اگر شما كه آثار ربوبيت خداوند را در تمام عالم هستى مى‌بينيد، و دل هر ذره‌اى را كه بشكافيد نشانه‌اى از اين ربوبيت در آن مى‌يابيد، به ربوبيت او يقين پيدا نكنيد، به چه چيز مى‌توانيد در عالم ايمان و يقين پيدا كنيد؟!

*** در چهارمين و پنجمين و ششمين توصيف مى‌فرمايد معبودى جز او نيست او زنده مى‌كند و او مى‌ميراند" (لا إِلهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَ يُمِيتُ‌) [١] حيات و مرگ شما به دست او است، و پروردگار شما و همه جهانيان او است، بنا بر اين معبودى جز او نمى‌تواند وجود داشته باشد، آيا كسى كه نه مقام ربوبيت دارد، و نه مالك حيات و مرگ است، مى‌تواند معبود واقع شود؟! و در هفتمين و آخرين توصيف مى‌افزايد:" او پروردگار پدران نخستين شما است" (وَ رَبُّ آبائِكُمُ الْأَوَّلِينَ‌).

اگر مى‌گوئيد بتها را مى‌پرستيد به خاطر اينكه نياكانتان آنها را پرستش مى‌كردند، بدانيد پروردگار آنها نيز خداوند يگانه يكتا است، و علاقه شما به نياكانتان نيز ايجاب مى‌كند كه جز بر آستان خداوند يكتا سر فرود نياوريد، و اگر آنها راه و رسمى غير از اين داشته‌اند مسلما در اشتباه بوده‌اند.

روشن است مساله حيات و مرگ از شئون تدبير پروردگار است، اگر مخصوصا آن را ذكر كرده هم از جهت اهميت فوق العاده آن مى‌باشد، و هم اشاره‌اى است ضمنى به مساله معاد، اين نخستين بار نيست كه قرآن روى مساله حيات و مرگ تكيه مى‌كند، بلكه بارها آن را به عنوان يكى از افعال مخصوص پروردگار بيان‌

---

[١] جمله" لا اله الا هو" ممكن است استينافيه باشد، و يا خبر مبتداى محذوفى، و در تقدير هو لا اله الا هو مى‌باشد، ولى احتمال اول مناسبتر است.