تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٢ - تفسير گوشهاى از احكام طلاق، و جدايى شايسته

مى‌پردازد كه در سوره بقره نيز به آن اشاره شده است، مى‌فرمايد:" آنها را (با هديه مناسبى) بهره‌مند سازيد" (فَمَتِّعُوهُنَ‌).

بدون شك پرداختن هديه مناسب به زن در جايى واجب است كه مهرى براى او تعيين نشده باشد، همانگونه كه در آيه ٢٣٦ سوره بقره آمده است" لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَ مَتِّعُوهُنَ‌:" گناهى بر شما نيست اگر زنان را قبل از آميزش يا تعيين مهر (به عللى) طلاق دهيد، ولى در اين موقع آنها را (با هديه‌اى مناسب) بهره‌مند سازيد".

بنا بر اين آيه مورد بحث گرچه مطلق است و مواردى را كه مهر تعيين شده يا نشده هر دو را شامل مى‌شود، ولى بقرينه آيه سوره بقره آيه مورد بحث را محدود به موردى مى‌كنيم كه مهرى تعيين نشده باشد، زيرا در صورت تعيين مهر و عدم دخول پرداختن نصف مهر واجب است (همانگونه كه در آيه ٢٣٧ سوره بقره آمده).

اين احتمال را نيز بعضى از مفسران و فقها داده‌اند كه حكم" پرداختن هديه‌اى مناسب" در آيه مورد بحث عام است، حتى مواردى را كه مهر در آن تعيين شده شامل مى‌شود، منتهى در اين موارد جنبه استحبابى دارد، و در مواردى كه مهر تعيين نشده جنبه وجوبى.

در بعضى از آيات و روايات نيز اشاره‌اى به اين معنى ديده مى‌شود [١] در اينكه مقدار اين" هديه" چه اندازه بايد باشد؟ قرآن مجيد در سوره‌

[١] مانند آيه ٢٤١ سوره بقره، و روايات متعددى در اين زمينه كه در باب ٥٠ از ابواب مهور از كتاب نكاح وسائل الشيعه (جلد ١٥ صفحه ٥٩) آمده است، از جمله در روايتى از على (ع) مى‌خوانيم لكل مطلقه متعة الا المختلعة:" براى هر زن مطلقه‌اى هديه مناسبى بايد باشد جز زنى كه با طلاق خلع و پرداختى مهريه خود يا چيز ديگرى به همسر خود موافقت او را به طلاق جلب مى‌كند."