شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٥ - دانشمندان اهل كتاب اسلام مىپذيرند
(٥٤) وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً وَ كانَ رَبُّكَ قَدِيراً
او كسى است كه از آب، انسانى را آفريد؛ سپس او را نسب و سبب قرار داد (و نسل او را از اين دو طريق گسترش داد؛) و پروردگار تو همواره توانا بوده است.
شأن نزول:
على عليه السلام، داماد پيغمبر صلى الله عليه و آله
قابل توجه اين كه: حديث معروفى در اينجا داريم كه در كتب شيعه و اهل تسنن نقل شده است، طبق اين حديث، آيه فوق درباره پيامبر صلى الله عليه و آله و على عليه السلام نازل شده؛ چرا كه پيامبر صلى الله عليه و آله دخترش فاطمه عليها السلام را به همسرى على عليه السلام در آورد و به اين ترتيب على عليه السلام هم پسر عموى پيامبر صلى الله عليه و آله و هم همسر دخترش بود، و اين است معنى «نسباً و صهراً». [١]
[١] «مجمع البيان»، ذيل آيه مورد بحث؛ «روح المعانى»، ذيل آيه مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج ٣٥، ص ٣٦١، و ج ٤٣، ص ١٠٦.
ا ٥١ وَ لَقَدْ وَصَّلْنا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ا ٥٢ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِهِ هُمْ بِهِ يُؤْمِنُونَ ا ٥٣ وَ إِذا يُتْلى عَلَيْهِمْ قالُوا آمَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّنا إِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ ا ٥٤ أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ ا ٥٥ وَ إِذا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ وَ قالُوا لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ لانَبْتَغِي الْجاهِلِينَ
ما آيات قرآن را يكى پس از ديگرى براى آنان آورديم شايد متذكر شوند!
كسانى كه قبلًا كتاب آسمانى به آنان دادهايم به آن (/ قرآن) ايمان مىآورند!
و هنگامى كه بر آنان خوانده مىشود مىگويند: «به آن ايمان آورديم؛ اينها همه حق است و از سوى پروردگار ماست؛ ما پيش از اين هم مسلمان بوديم»!
آنها كسانى هستند كه به خاطر شكيبائيشان، اجر و پاداششان را دو بار دريافت مىدارند؛ و به وسيله نيكىها بدىها را دفع مىكنند؛ و از آنچه به آنان روزى دادهايم انفاق مىنمايند.
و هر گاه سخن لغو و بيهوده بشنوند، از آن روى مىگردانند و مىگويند: «اعمال ما از آن ماست و اعمال شما از آن خودتان؛ سلام بر شما (سلام وداع)؛ ما خواهانجاهلان نيستيم»!
شأن نزول:
دانشمندان اهل كتاب اسلام مىپذيرند
در موردِ شأن نزول آيات فوق، مفسران و راويان خبر، رواياتِ گوناگونى نقل كردهاند كه قدرِ مشتركِ همه آنها يك چيز است، و آن: ايمان آوردن گروهى از علماى «يهود» و «نصارى»، و افراد پاكدل، به آيات قرآن و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله است.
از «سعيد بن جبير» نقل شده: اين آيات، درباره هفتاد نفر از كشيشهاى مسيحى نازل شده است كه «نجاشى» آنها را براى تحقيق، از «حبشه» به «مكّه» فرستاد،