شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٦ - علم بىپايان خداوند

را فقط به خاطر اللّه انجام مى‌دهم، اما هنگامى كه مردم از اين اعمال من سخن مى‌گويند و ستايش مى‌كنند، مسرور و خوشحال مى‌شوم، اين اعمال من چگونه است؟

پيامبر صلى الله عليه و آله سكوت فرموده سخنى نگفت، تا اين كه: آيه فوق نازل شد و به اين سؤال پاسخ داد (كه تنها عملى مقبول درگاه خدا است كه با اخلاص كامل همراه باشد). [١]

بدون شك منظور از اين روايت، آن حالت سرور غير اختيارى نيست، بلكه حالتى است كه انگيزه عمل انسان گردد و يا حكايت از عدم خلوص نيت كند.

عمل خالص، تا آن حدّ در اسلام مورد اهميت است كه: در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

مَنْ أَخْلَصَ لِلَّهِ أَرْبَعِيْنَ يَوْماً فَجَّرَ اللَّهُ يَنابِيْعَ الْحِكْمَةِ مِنْ قَلبِهِ عَلى‌ لِسانِهِ:

«كسى كه چهل روز اعمال خود را خالصانه انجام دهد، خداوند چشمه‌هاى حكمت و دانش را از قلبش بر زبانش مى‌گشايد». [٢]

[١] «مجمع البيان»، ذيل آيه مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج ٦٧، ص ٢٢١، ج ٦٩، ص ٢٨٢، و ج ٨١، ص ٣٨٤؛ «نور الثقلين»، ج ٣، ص ٣١٦؛ «قرطبى»، ج ١١، ص ٧٠.

[٢] «سفينة البحار»، ج ١، ص ٤٠٨؛ «بحار الانوار»، ج ٦٧، ص ٢٤٩؛ «مستدرك سفينة البحار»، ج ٢، ص ٣٥٧، ج ٣، ص ١٤٧، با اندكى تفاوت؛ «درّ المنثور»، ج ١، ص ٣٥٠، با اندكى تفاوت.