شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - شهيدان زندهاند، بشارت به بازماندگان
و بدر هر دو نازل شده است. [١]
ابن مسعود از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل مىكند: خداوند به ارواح شهيدان احد خطاب كرد و از آنها پرسيد: چه آرزوئى داريد؟ آنها گفتند:
پروردگارا! ما بالاتر از اين چه آرزوئى مىتوانيم داشته باشيم، كه غرق نعمتهاى جاويدان توايم و در سايه عرش تو مسكن داريم، تنها تقاضاى ما اين است كه بار ديگر بجهان برگرديم و مجدداً در راه تو شهيد شويم، خداوند فرمود:
فرمان تخلفناپذير من اين است: «كسى دوباره به دنيا باز نگردد، عرض كردند».
حالا كه چنين است تقاضاى ما اين است كه سلام ما را به پيامبر صلى الله عليه و آله برسانى و به بازماندگانمان، حال ما را بگوئى و از وضع ما به آنها بشارت دهى كه هيچ گونه نگران نباشند، در اين هنگام آيات فوق نازل شد. [٢]
ا ١٧٢ الَّذينَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظيمٌ ا ١٧٣ الَّذينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إيماناً وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكيلُ ا ١٧٤ فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظيمٍ
آنها كه دعوت خدا و پيامبر را، پس از آن همه جراحاتى كه به ايشان رسيد، اجابت كردند؛ براى كسانى از آنها، كه نيكى كردند و تقوا پيش گرفتند، پاداش بزرگى است.
اينها كسانى بودند كه (بعضى از) مردم، به آنان گفتند: «مردم (لشكر دشمن) براى (حمله به) شما اجتماع كردهاند؛ از آنها بترسيد»! اما اين سخن، بر ايمانشان افزود؛ و گفتند: «خدا
[١] «نور الثقلين»، ج ١، ص ٤٠٩؛ «مجمع البيان»، ذيل آيات مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج ٢٠، ص ٣٩.
[٢] «تفسير طبرى»، ج ٤، ص ١١٢، ذيل آيات؛ «تفسير رازى»، ذيل آيات مورد بحث؛ «درّ المنثور»، ج ٢، ص ٩٦.