پرچم مهاجران در دست على عليه السلام و سعد بن عباده پرچمدار انصار بود، آنان تنها با داشتن هفتاد شتر و دو اسب و شش زره و هشت شمشير، در اين نبرد بزرگ شركت كرده بودند.

با اين كه سپاه دشمن بيش از هزار نفر با اسلحه كافى بودند و يك صد اسب داشتند، مسلمانان با دادن بيست و دو نفر شهيد (١٤ نفر از مهاجران و ٨ نفر از انصار) به دشمن، كه هفتاد كشته و هفتاد اسير داد غالب شدند، و با پيروزى كامل به «مدينه» مراجعت كردند، اين آيه گوشه‌اى از ماجراى بدر را بازگو مى‌كند. [١]

***

ا ٢٣ أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذينَ أُوتُوا نَصيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى‌ كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَريقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ‌

آيا نديدى كسانى را كه بهره‌اى از كتاب (آسمانى) داشتند، به سوى كتاب الهى‌دعوت شدند تا در ميان آنها داورى كند، سپس گروهى از آنان، (با آگاهى،) روى مى‌گردانند، در حالى كه (از قبول حق) اعراض دارند؟!

شأن نزول:

حكم تورات را اجرا كنيد

در «تفسير مجمع البيان» از «ابن‌عباس» نقل شده كه در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله زن و مردى از يهود خيبر مرتكب زناى محصنه شدند با اين كه در «تورات» دستور مجازات سنگباران درباره اين چنين اشخاص داده شده بود، چون آنها از طبقه‌

[١] آنچه در بالا آمد از «مجمع البيان» (ذيل آيه) نقل شده است ولى در «كامل ابن اثير»، ج ٣، ص ١٣٦ و در برخى از منابع ذيل آمده است: وَ كانَ جَمِيْعُ مَنْ قُتِلَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ بِبَدْرٍ أَرْبَعَةَ عَشَرَ رَجُلًا سَتَّةٌ مِنَ الْمُهاجِرِيْنَ وَ ثَمانِيَةٌ مِنَ الأَنْصارِ: «جميع كسانى كه از مسلمانان در بدر كشته شدند، چهارده نفر بوده‌اند، شش نفر از مهاجرين و هشت نفر از انصار».

«بحار الانوار»، ج ١٩، ص ٢٠٥، ٢٠٦ و ٣٦٠؛ «مستدرك سفينة البحار»، ج ١، ص ٣٠٠؛ «تاريخ طبرى»، ج ٢، ص ١٧١؛ «البداية و النهاية»، ج ٣، ص ٣٦٦؛ «نور الثقلين»، ج ١، ص ٣٢٠ و ٤٠٩؛ «تفسير ابن كثير»، ذيل آيه مورد بحث؛ «درّ المنثور»، ج ٢، ص ١٠.