شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٨ - نبرد حق و باطل
گفتند: نه، به خدا سوگند آن پيامبرى كه در كتاب ما بشارت به آن داده شده اين نيست و به دنبال اين واقعه، نه تنها مسلمان نشدند، كه بر خشونت و فاصله گرفتن از پيامبر و مسلمانان افزودند، حتى پيمانى را كه با رسول خدا صلى الله عليه و آله در مورد عدم تعرض داشتند، پيش از پايان مدت نقض كردند.
شصت نفر سوار، به اتفاق «كعب اشرف» به سوى «مكّه» رهسپار شدند و با مشركان براى مبارزه با اسلام همپيمان گرديده، به «مدينه» مراجعت كردند.
در اين هنگام آيه فوق نازل شد و پاسخ دندان شكنى به آنها داد كه نتيجه را در پايان كار حساب كنيد و بدانيد به زودى همگى مغلوب خواهيد شد. [١]
ا ١٣ قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ في فِئَتَيْنِ الْتَقَتا فِئَةٌ تُقاتِلُ في سَبيلِ اللَّهِ وَ أُخْرى كافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَ اللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشاءُ إِنَّ فيذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ
در دو گروهى كه (در ميدان جنگ بدر،) با هم رو به رو شدند، نشانه (و درسعبرتى) براى شما بود: يك گروه، در راه خدا نبرد مىكردند؛ و جمع ديگرى كه كافر بودند، (در راه شيطان و بت،) در حالى كه آنها (گروه مؤمنان) را با چشم خود، دوبرابر آنچه بودند، مىديدند. (و اين خود عاملى براى وحشت و شكست آنها شد). و خداوند، هر كس را بخواهد (و شايسته بداند)، با يارى خود، تأييد مىكند. در اين، عبرتى است براى بينايان.
شأن نزول:
نبرد حق و باطل
اين آيه، در مورد چگونگى جنگ «بدر» نازل شده است، چنان كه مفسران گفتهاند: در جنگ بدر تعداد مسلمانان ٣١٣ نفر بود، ٧٧ نفر آنها از مهاجران و ٢٣٦ نفر آنها از انصار بودند.
[١] «مجمع البيان»، ذيل آيه مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج ١٩، ص ٢٠٥ و ج ٢٠، ص ١٥٨؛ «اسباب نزول الآيات» واحدى نيشابورى، ص ٦٢؛ «زاد المسير»، ج ١، ص ٣٠٤.