شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٧ - ملاك شكست و پيروزى، آخر كار است

در «تفسير فى ظلال القرآن» شأن نزول ديگرى نيز براى آيه نقل شده كه از نظر نتيجه با شأن نزول فوق هم آهنگ است و آن اين كه جمعى از نصاراى «نجران» خدمت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمدند و تعبير قرآن درباره مسيح‌ «وَ كَلِمَتُهُ ... وَ رُوحٌ مِنْهُ» [١] را دستاويز خود قرار داده، مى‌خواستند براى مسأله «تثليث» و «خدائى» مسيح عليه السلام از آن سوء استفاده كنند و آن همه آياتى كه با صراحت تمام هر گونه شريك و شبيه را از خداوند نفى مى‌كند ناديده انگارند، آيه فوق نازل شد و به آنها پاسخ قاطع داد. [٢]

ا ١٢ قُلْ لِلَّذينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ إِلى‌ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمِهادُ

به آنها كه كافر شدند بگو: (از پيروزى خود در جنگ احُد، شاد نباشيد!) به زودى مغلوب خواهيد شد؛ و (سپس در رستاخيز) به سوى جهنم، محشور خواهيد شد. وچه بد جايگاهى است»!

شأن نزول:

ملاك شكست و پيروزى، آخر كار است‌

پس از «جنگ بدر» و پيروزى مسلمانان، جمعى از يهود گفتند: آن پيامبر امى كه ما وصف او را در كتاب دينى خود (تورات) خوانده‌ايم كه در جنگ مغلوب نمى‌شود، همين پيغمبر است.

بعضى ديگر گفتند: عجله و شتاب نكنيد تا نبرد و واقعه ديگرى واقع شود آن گاه قضاوت كنيد.

هنگامى كه «جنگ احد» پيش آمد، و ظاهراً به شكست مسلمانان پايان يافت‌

[١] نساء، آيه ١٧١.

[٢] «تفسير فى ظلال القرآن»، ج ١، ص ٥٤٢، ذيل آيه مورد بحث؛ «جامع البيان» ابن جرير طبرى، ج ٣، ص ٢٤١؛ «درّ المنثور»، ج ٢، ص ٦.