شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤ - اجبار در دين ممنوع است

مردى از اهل «مدينه» به نام «ابو حصين» دو پسر داشت، برخى از بازرگانانى كه به «مدينه» كالا وارد مى‌كردند، هنگام برخورد با اين دو پسر آنان را به عقيده و آئين مسيح دعوت كردند، آن دو هم سخت تحت تأثير قرار گرفته، به اين كيش وارد شدند و هنگام مراجعت نيز به اتفاق بازرگانان به «شام» رهسپار گرديدند.

«ابو حصين» از اين جريان سخت ناراحت شد، به پيامبر صلى الله عليه و آله اطلاع داد و از حضرت خواست آنان را به مذهب خود برگرداند و سؤال كرد:

آيا مى‌تواند آنان را با اجبار به مذهب خويش باز گرداند؟

آيه فوق، نازل گرديد و اين حقيقت را بيان داشت كه: «در گرايش به مذهب اجبار و اكراهى نيست». [١]

در «تفسير المنار» نقل شده: «ابو حصين» خواست دو فرزند خود را با اجبار به اسلام باز گرداند، آنان به عنوان شكايت نزد پيغمبر آمدند.

«ابو حصين» به پيامبر عرض كرد: من چگونه به خود اجازه دهم فرزندانم وارد آتش گردند و من ناظر آن باشم، آيه مورد بحث به همين منظور نازل شد. [٢]

(٢٦٧) يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوافيهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَميدٌ

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از قسمت‌هاى پاكيزه اموالى كه به دست آورده‌ايد، و از آنچه از زمين براى شما خارج ساخته‌ايم (از منابع و معادن و درختان و گياهان)، انفاق كنيد! و براى انفاق، به سراغ قسمت‌هاى ناپاك نرويد در حالى كه خود شما، (به هنگام پذيرش اموال،) حاضر نيستيد آنها را بپذيريد؛ مگر از روى اغماض و كراهت! و بدانيد خداوند، بى‌نياز و شايسته ستايش است.

[١] «بحار الانوار»، ج ٢٢، ص ١٦؛ «مجمع البيان»، ذيل آيه مورد بحث؛ «اسباب نزول الآيات» واحدى نيشابورى، ص ٥٢.

[٢] «تفسير المنار»، ذيل آيه مورد بحث.