شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٨ - ثروت دنيا فانى است

به نام «امرؤ القيس»، كه قسمتى از زمين مرا غصب كرده است و مردم گواه صدق منند، ولى چون براى او احترام بيشترى قائل هستند، حاضر به حمايت من نيستند.

پيامبر صلى الله عليه و آله «امرؤ القيس» را خواست و از او در اين زمينه سؤال كرد، او در پاسخ، همه چيز را انكار نمود.

پيامبر صلى الله عليه و آله به او پيشنهاد سوگند كرد، ولى، مرد شاكى عرض كرد: يا رسول اللَّه! اين، مرد بى‌بند و بارى است كه براى او هيچ مانعى ندارد سوگند دروغ ياد كند.

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: به هر حال چاره‌اى نيست، يا بايد شهود بياورى و يا بايد تسليم سوگند او شوى، به هنگامى كه «امرؤ القيس» برخاست تا سوگند ياد كند، پيامبر صلى الله عليه و آله به او مهلت داد (فرمود: در اين باره بينديش و بعداً سوگند ياد كن).

آن دو نفر باز گشتند، در اين حال، آيه اوّل و دوم مورد بحث نازل شد (و آنها را از سوگند دروغ و عواقب آن بر حذر داشت).

هنگامى كه: پيامبر صلى الله عليه و آله اين دو آيه را براى آنها خواند، «امرؤ القيس» گفت: حق است، آنچه نزد من است سرانجام فانى مى‌شود، اين مرد راست مى‌گويد، من قسمتى از زمين او را غصب كرده‌ام، ولى نمى‌دانم چه مقدار بوده است؟ اكنون كه چنين است، هر مقدار مى‌خواهد (و مى‌داند حق او است) بر گيرد، و معادل آن هم- به خاطر استفاده‌اى كه در اين مدت از زمين او كرده‌ام- بر آن بيفزايد، در اين هنگام سومين آيه مورد بحث نازل شد (و به كسانى كه عمل صالح توأم با ايمان دارند بشارت «حيات طيّبه» داد). [١]

ا ١٠١ وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لايَعْلَمُونَ‌

[١] «مجمع البيان»، ذيل آيات مورد بحث؛ «نور الثقلين»، ج ٣، ص ٨٣.